Isro surasi — Oyat 10

Kalimalarning ma'nolari:

• أَعْتَدْنَا: tayyorlab qo‘ydik, hozirlab qo‘ydik.
• أَلِيمًا: og‘riqli, alamli, qattiq azob beruvchi.

Tafsir:

Ushbu oliy oyatda Alloh taolo Qur’oni Karimning hidoyat va rahmat manbai ekanligini bayon qilgach, ikki toifadagi odamlarning oxiratdagi taqdirini xabar qilmoqda. Unga ko‘ra, bu Qur’on bandalarni eng to‘g‘ri yo‘lga, ya’ni Islom diniga hidoyat qiladi. Undan imon keltirib, solih amallar qilgan mo‘minlarga buyuk ajr va savob borligi bashorat qilinadi.

Ammo oxirat kuniga, qiyomatga va undagi hisob-kitobga ishonmaydigan, o‘limdan keyin qayta tirilishni inkor etadigan kimsalar uchun esa Alloh taolo og‘riqli va alamli azobni — do‘zax olovini tayyorlab qo‘yganini ta’kidlaydi. Bu azob ularning kufri va oxiratni inkor etganliklarining adolatli jazosidir. Ular dunyoda faqat shu hayotni o‘ylab, oxiratni unutganlari uchun qiyomat kuni shiddatli azobga duchor bo‘ladilar.

Bu oyat mo‘minlarga ikki xil xushxabar beradi: biri — ularning o‘zlari uchun tayyorlangan buyuk mukofot, ikkinchisi — kofirlar va oxiratni inkor etuvchilarga tayyorlangan alamli azob. Bu orqali mo‘minlarning qalblari taskin topadi va ularning iymoni mustahkamlanadi.

Foydalar:

1. Qur’oni Karim insonlarni eng yaxshi yo‘lga boshlaydigan ilohiy hidoyat manbaidir. Kim unga amal qilsa, dunyo va oxirat saodatiga erishadi.
2. Oxiratga iymon keltirish — mo‘minning asosiy xususiyatlaridan biridir. Oxiratni inkor etish esa insonni eng og‘ir azobga olib boradi.
3. Alloh taoloning adolati shundaki, har bir banda qilgan amaliga yarasha jazolanadi yoki mukofotlanadi. Bu haqiqat insonni yaxshi amallarga undaydi va yomon ishlardan qaytaradi.
4. Mo‘min kishi kofirlarning azobini eshitib, shukr qilishi va o‘z iymonini mustahkamlashi lozim. Chunki Allohning rahmati mo‘minlarga kengdir.
5. Ushbu oyat insonni dunyo hayotiga berilib ketmasdan, oxiratni doim yodda tutishga chorlaydi. Zero, haqiqiy hayot — oxirat hayotidir.