Isro surasi — Oyat 106

Kalimalarning ma’nolari:

• فَرَقْنَاهُ – Biz uni bayon qildik, ya’ni ochiq-oydin qilib, tafsilotlari bilan ajratib berdik.
• عَلَىٰ مُكْثٍ – sekinlik bilan, tadrijiy ravishda, ustama-ust tushirib emas, balki bir tekisda.

Tafsir:

Ey Muhammad! Biz bu Qur’onni senga nozil qildik va uni bayon qilib, haq bilan botilni, hidoyat bilan zalolatni ajratuvchi qilib berdik. Uni senga birdaniga emas, balki sekin-asta, vazminlik bilan, odamlarga o‘qishing uchun tushirdik. Chunki bu usul ularning tushunishi va o‘ylab ko‘rishi uchun eng qulaydir. Shuningdek, Biz uni hodisalar va ehtiyojlarga qarab, alohida-alohida qismlarga bo‘lib nozil qildik. Har bir vaziyatga mos oyat tushirildi, toki odamlar uni yaxshiroq anglab, hayotlarida qo‘llasinlar.

Foydalar:

1. Qur’onning bosqichma-bosqich nozil bo‘lishi – bu Allohning bandalariga bo‘lgan rahm-shafqatining belgisidir. Chunki u ularning zaifligini hisobga olib, ularni birdaniga og‘ir yuk bilan yuklamadi.
2. Qur’onni sekin va tafakkur bilan o‘qish – bu uning ma’nolarini chuqur anglab, amalda qo‘llashga undaydi. Shoshilish esa tushunishga xalaqit beradi.
3. Bu oyat musulmonlarga ilm va ta’limda tadrijiylik (bosqichma-bosqichlik) tamoyilini o‘rgatadi – har bir narsani o‘z vaqtida va o‘lchov bilan o‘rgatish kerak.
4. Qur’onning har bir oyati hayotiy vaziyatlarga javob sifatida tushgani, uning har zamonda va har joyda amal qilinadigan yashovchan kitob ekanini ko‘rsatadi. Bu esa musulmonning qalbini mustahkamlab, unga Qur’on bilan yashash va undan hidoyat olish ishtiyoqini oshiradi.