Isro surasi — Oyat 107

Kalimalarning ma'nolari:

• Yaxirruna – yiqiladilar, tushadilar.
• Lil-azqon – iyaklari (yuzlari) bilan. "Zaqan" – iyak, yuzning pastki qismi.
• Sujjadan – sajda qilgan holda, Allohga ta'zim uchun.

Tafsir:

Ey Muhammad! Bu mushrik va inkor qiluvchilarga ayting: "Sizlar bu Qur'onga imon keltirasizlarmi yoki keltirmaysizlarmi – bu Allohning kitobi uchun baribirdir. Sizning imoningiz uni ziyoda qilmaydi, kufringiz ham unga hech qanday nuqson keltirmaydi. Chunki bu Qur'on Alloh tomonidan nozil qilingan haqiqatdir."

Albatta, ilgari (Qur'ondan oldin) ilohiy kitoblar – Tavrot va Injil – berilgan olimlar, ya'ni haqiqiy bilim egalari, vahiyning mohiyatini va payg'ambarlik alomatlarini yaxshi biladigan kishilar, qachonki ularga Qur'on tilovat qilinsa, darhol yuzlari bilan yerga sajda qilib yiqiladilar. Ular bu kitobning ham xuddi avvalgi kitoblar kabi Alloh tomonidan nozil qilinganini tan olib, shukrona sajdasi qiladilar. Ularning bu sajdasi Allohning buyukligiga bo'lgan chuqur ehtirom va ta'zimlaridan kelib chiqadi.

Bu oyatda kofirlarga nisbatan tahdid va ogohlantirish bor. Chunki ularning ishonmasligi Qur'onning qadrini pasaytirmaydi, aksincha, ilgari kitob berilgan olimlar unga imon keltirib, sajda qiladilar. Bu esa Qur'onning haq ekanligiga yana bir dalildir.

Foydalar:

1. Qur'on – Allohning so'zidir. Uning ulug'vorligi hech kimning imoniga yoki kufriga bog'liq emas. Musulmon sifatida biz bu kitobga qanchalik hurmat va ehtirom ko'rsatsak, shunchalik yuksak darajalarga erishamiz.
2. Ilm – haqiqiy bilim egasi bo'lgan kishilar haqni tanib, unga bo'ysunadilar. Ilm insonni kamtarlikka, Allohga ta'zimga yetaklaydi. Bilimli kishi qanchalik ko'p o'rgansa, o'zining ojizligini va Allohning buyukligini shunchalik yaxshi anglaydi.
3. Qur'on tilovat qilinganda sajda qilish – bu mo'minlarning odatiga aylanishi kerak. Bu amal orqali banda Allohga bo'lgan muhabbati va itoatini namoyon etadi.
4. Bu oyat bizga sabr va ishonchni o'rgatadi: haqiqat yo'lida bo'lgan kishi, odamlarning unga qarshi chiqishidan qat'i nazar, o'z yo'lida sobit qadam bo'lishi kerak. Chunki haqiqatning o'zi o'z-o'zidan g'olibdir.