سورت اسراء — آیت 56

د مهمو کلمو معناګانې:

• زَعَمْتُم: هغه څه چې تاسو یې په خپل خیال او ګمان کې نیولي دي.
• کَشْفَ الضُّرِّ: د تکلیف او زیان لرې کول.
• تَحْوِیلًا: د بدلون، یعنې له یو حالت څخه بل حالت ته اړول، لکه له سختۍ څخه اسانتیا ته.

د آیت تفسیر:

اې پیغمبره! ته دې مشرکانو ته ووایه: تاسو هغه معبودان او خدایان رابلئ چې له الله پرته مو نیولي دي، کله چې پر تاسو باندې کوم تکلیف، مصیبت یا سختي راشي، نو هغوی نه دا توان لري چې له تاسو څخه هغه تکلیف لرې کړي، او نه دا قدرت لري چې هغه تکلیف له تاسو څخه بل چا ته واړوي، او نه دا وس لري چې ستاسو حالت له بدۍ څخه ښه والي ته بدل کړي. دا آیت په هغو ټولو شیانو کې عمومي دی چې له الله پرته بلل کیږي، که هغه مړی وي، که غایب وي، که نبي وي، که صالح وي، که فرښته وي او که بل څه. ځکه چې دا ټول مخلوقات دي او عاجز دي، نو د عاجز مخلوق عبادت او رابلل باطل دي. یوازې الله تعالی دی چې د تکلیف د لرې کولو او د حالت د بدلولو واک لري، نو یوازې هغه د عبادت او دعا مستحق دی.

فايدې او عبرتونه:

1. دا چې الله تعالی یوازې د دعا او عبادت وړ ذات دی، ځکه چې یوازې هغه د تکلیف لرې کولو او د حالت د بدلولو توان لري.
2. دا چې له الله پرته نور ټول مخلوقات عاجز دي، که څومره هم لوی او لوړ مقام ولري، نو د هغوی عبادت یا له هغوی څخه د بې وسۍ په وخت کې مرسته غوښتل باطل او بې ګټې دي.
3. دا چې مسلمان باید په سختيو او مصیبتونو کې یوازې له الله تعالی څخه مرسته وغواړي، ځکه چې هغه یوازینی ذات دی چې کولای شي تکلیف لرې کړي او حالت بدل کړي.
4. دا چې په دې آیت کې د توحید او د شرک د بطلان ثبوت دی، ځکه چې که دا معبودان د تکلیف د لرې کولو توان نه لري، نو د عبادت وړ هم نه دي.
5. دا چې د پیغمبرانو او صالحانو څخه د مرستې غوښتل په داسې چارو کې چې یوازې الله یې واک لري، شرک دی او د دوی څخه باید د شفاعت او دعا غوښتنه ونه شي، بلکې دوی ته باید د الله په وړاندې د شفاعت هیله ونه لرو، ځکه چې شفاعت هم د الله په اجازې سره دی.