Аль-Исра сүрөсү — Аят 56

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• ادْعُوا: чакыргыла, жалбаргыла, дуба кылгыла.
• زَعَمْتُم: ойлогонсуңар, ойлоп калгансыңар, жалган жоромол кылгансыңар.
• مِن دُونِهِ: Аллахтан башканы, Аллахтан өзгөнү.
• كشف الضُّرِّ: зыянды, кыйынчылыкты, балээни ачуу, кетирүү.
• تَحْوِيلًا: бир абалдан экинчи абалга өзгөртүү, башка жакка буруу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, мушриктерге айт: «Силер Аллахтан башка кудай деп ойлогон нерселериңерди чакыргыла, аларга дуба кылгыла. Эгер силерге бир балээ, оору, жакырчылык же башка кыйынчылык келсе, алар силерден ошол зыянды кетирүүгө да, аны башка бирөөгө бурууга да, бир абалдан экинчи абалга өзгөртүүгө да ээ эмес, кудуреттүү эмес. Анткени алардын өздөрү алсыз, алсыз нерсе кудай боло албайт. Зыянды кетирүүгө жана пайда келтирүүгө жалгыз Аллах гана кудуреттүү».

Бул аяттагы сөздөр жалпысынан Аллахтан башка чакырылган нерселердин баарына тиешелүү: өлүк болобу, жок болобу, пайгамбарларбы, жакшы адамдарбы — баары бир. Аларга дуба кылуу, жардам суроо, аларды чакыруу — мынын баары туура эмес. Себеби алар эч кимге зыян да, пайда да келтирүүгө ээ эмес. Чыныгы сыйынууга татыктуу жалгыз Аллах гана.

Мушриктер катуу кургакчылыкка туш болушканда, пайгамбардан (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) дуба кылып берүүсүн суранышкан. Ошондо бул аят түшүп, аларга Аллахтан башка чакырган нерселери кургакчылыкты да, ачарчылыкты да кетирүүгө жарабастыгын, ошондой эле кыйынчылыкты жеңилдикке айландырууга да күчү жетпестигин билдирди.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге чыныгы жардам берүүчү, балээни кетирүүчү жана иштерди оңдоп берүүчү жалгыз Аллах экенин ачык көрсөтөт. Ошондуктан дубабызды, жалбарынуубузду жана үмүтүбүздү Аллахка гана багыштообуз керек.
• Аллахтан башка нерселерге таянуу, алардан жардам күтүү адамды эч качан куткарбайт. Бул аят аркылуу Аллах бизди туура жолго багыттап, адашуудан сактайт.
• Ислам дини адамды акылдуулукка, чыныгы боштондукка жана туура түшүнүккө чакырат. Аллахка гана сыйынуу — бул адамдын жүрөгүнө тынчтык, ишеним жана бекемдик берет.
• Бул аят аркылуу биз Аллахтын кудурети чексиз экенин, Ал эч нерсеге муктаж эмес экенин, ал эми башка нерселердин баары Аллахка муктаж экенин түшүнөбүз. Ушуну түшүнгөн адам Аллахка болгон сүйүүсүн жана ишенимин дагы да бекемдейт.
• Ошондуктан ар бир адам Аллахка жалбарып, Ага гана сыйынып, Анын жардамын гана күтүүсү керек. Бул — чыныгы бакыттын, тынчтыктын жана куткарылуунун жолу.