Isro surasi — Oyat 56

Kalimalarning ma’nolari:

• "Zam'atum" — sizlar (iloh deb) da’vo qilganlaringiz.
• "Kashf az-zurr" — zararni (yomonlikni) bartaraf etish.
• "Tahvil" — (zararni) boshqa holatga yoki boshqa joyga aylantirish, ko‘chirish.

Tafsir:

Ey Muhammad (s.a.v.), shu mushriklarga ayting: "Sizlar Allohdan o‘zga, O‘zingizcha iloh deb hisoblagan va chaqiradigan o‘sha zotlarni chaqiringlar. Agar sizlarga biror zarar, ofat yoki qiyinchilik yetgan bo‘lsa, ular bu zararni sizlardan bartaraf eta olmaydilar. Shuningdek, uni boshqa bir holatga (masalan, qiyinchilikni yengillikka) aylantirishga ham, boshqa birovga ko‘chirishga ham qodir emaslar. Chunki ular ojiz bandalardir. Zararni bartaraf etish va uni aylantirish faqatgina Allohning qo‘lidadir. Bas, bunday ojiz zotlarga iloh deb sig‘inish va ularni chaqirish mutlaqo noto‘g‘ridir. Bu hukm, xoh o‘lik bo‘lsin, xoh tirik, xoh g‘oyibda bo‘lsin, Allohdan o‘zga chaqiriladigan barcha narsalarni o‘z ichiga oladi. Payg‘ambarlar, avliyolar yoki boshqa mavjudotlardan madad so‘rash ham shu jumladandir. Zero, ular hech narsaga ega emaslar. Haqiqiy iloh faqat Allohdir."

Foydalar:

1. Ushbu oyat musulmonlarga tavhid (yakkaxudolik) e’tiqodini mustahkamlashni va har qanday vaziyatda faqat Allohga iltijo qilishni o‘rgatadi. Qiyinchilik va og‘ir damlarda yordam so‘rashning yagona manbai Alloh ekanini uqtiradi.
2. Allohdan o‘zga narsalarga sig‘inish yoki ulardan madad kutish — inson aqli va fikriga zid bo‘lgan befoyda ish ekanini ko‘rsatadi. Chunki ular hech qanday kuch-qudratga ega emaslar.
3. Bu oyat mo‘minlarning qalbini Allohga bog‘laydi va ularning umidlarini faqat Unga qaratadi. Bandaning barcha ishlarida Allohga suyanib, Unga tavakkal qilishiga undaydi.
4. Shuningdek, bu oyatda Alloh taoloning rahmati va qudrati namoyon bo‘ladi: U bandalariga o‘zlariga zarar yetkazadigan narsalardan ogohlantirib, to‘g‘ri yo‘lni ko‘rsatmoqda. Bu esa Islom dinining insonlarga bo‘lgan mehribonligidan dalolatdir.