Аль-Исра сүрәсе — Аять 56

Сүзләрнең мәгънәләре:

• زَعَمْتُم – сез дәгъва иткән, үзегезчә уйлап чыгарган.
• مِن دُونِهِ – Аллаһыдан башка, Аллаһыны калдырып.
• كَشْفَ الضُّرِّ – зарарны, бәла-казаны бетерү, аны кире кайтару.
• تَحْوِيلًا – зарарны башка юнәлешкә күчерү, аны үзгәртү яки башкага күчерү.

Аять тәфсире:

Әй, Мухәммәд пәйгамбәр! Син мошрикләргә әйт: "Сез Аллаһыны калдырып, Илаһ дип санаган һәм ярдәм сорап дәгъва кылган затларга мөрәҗәгать итегез. Әгәр сезгә берәр зарар, авырлык яки бәла-каза килсә, алар сездән ул зарарны бетерә алмыйлар. Аларның моңа көчләре дә, куәтләре дә юк. Алар зарарны сездән башкага күчерә дә алмыйлар, аны бер хәлдән икенче хәлгә үзгәртә дә алмыйлар. Бу эш бары тик Аллаһының гына кулында – Ул теләсә, зарарны бетерә, теләсә, аны башка юнәлешкә борырга яки сезнең өчен уңайлы хәлгә китерә ала.

Бу аять гомуми мәгънәгә ия: Аллаһыдан башка дәгъва ителгән һәр нәрсә – ул үле булсын, тере булсын, пәйгамбәр, изге кеше яки башка затлар булсын – аларга ялварып, ярдәм сорап мөрәҗәгать итү дөрес түгел. Чөнки аларның берсе дә зарарны бетерүгә яки аны үзгәртүгә кадир түгел. Мошрикләргә корылык вакытында авырлык килгәч, алар пәйгамбәрдән дога сорап ярдәм итүен үтенделәр. Шунда бу аять иңде: Аллаһыдан башка ярдәм сорап дәгъва иткән нәрсәләрегез сезгә һичнәрсә эшли алмый. Чын Илаһ – бары тик Аллаһы гына, аңа гына гыйбадәт кылырга, аңа гына ялварырга һәм аңа гына ышанырга кирәк.

Аятьтән алынган файдалар:

• Аллаһыдан башкага гыйбадәт кылу, дога кылу яки ярдәм сорау – буш хыял, чөнки аларның берсе дә файда яки зарар китерә алмый.
• Барлык эшләрдә, бигрәк тә авыр чакларда, кеше бары тик Аллаһыга гына мөрәҗәгать итәргә тиеш, чөнки Ул гына бәла-казаны бетерүче һәм хәлләрне үзгәртүче.
• Бу аять кешеләрнең йөрәкләрен Аллаһыга тарта: Ул – ишетүче, җавап бирүче, ярдәм итүче. Аның кулыннан башка һәрнәрсә – көчсез, шуңа күрә чын мәхәббәт һәм ышаныч бары тик Аллаһыга гына булырга тиеш.