اسراء سۈرىسى — ئايەت 70

ئايەتتىكى مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• كَرَّمْنَا: ئىززەت-ھۆرمەت ئاتا قىلدۇق، ئۈستۈنلۈك بەردۇق.
• بَنِي آدَمَ: ئادەم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەۋلادلىرى، يەنى پۈتۈن ئىنسانىيەت.
• وَحَمَلْنَاهُمْ: ئۇلارنى كۆتۈردۇق، يەنى ئۇلارغا مىنىش ۋاستىلىرىنى مۇيەسسەر قىلدۇق.
• الطَّيِّبَاتِ: پاك-ھالال ۋە لەززەتلىك نەرسىلەر.
• تَفْضِيلًا: ئۈستۈنلۈك بېرىش، ئارتۇق قىلىش.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئىنسانلارغا بەرگەن ئۇلۇغ نېمەتلىرىنى ئەسكەرتىپ، ئۇلارنى شۈكۈرگە چاقىرىدۇ. ئاللاھ ئادەم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەۋلادلىرىنى ئىززەت-ھۆرمەتكە سازاۋەر قىلدى — ئۇلارغا ئەقىل-پاراسەت ئاتا قىلدى، پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتىپ ھىدايەت يولىنى كۆرسەتتى، پەرىشتىلەرنى ئادەم ئەلەيھىسسالامغا سەجدە قىلدۇردى. بۇلارنىڭ ھەممىسى ئىنساننىڭ شەرىپى ۋە قەدرىنىڭ يۇقىرى ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.

ئاندىن ئاللاھ ئىنسانلارنى قۇرۇقلۇقتا ھايۋانلار ۋە ئۇلاغلارغا، دېڭىزدا كېمىلەرگە مىندۈرۈپ، بىر جايغا بارىدىغان سەپەرلىرىنى ئاسانلاشتۇرۇپ بەردى. بۇ ئاللاھنىڭ ئىنسانلارغا بەرگەن رەھمىتى ۋە مېھرىبانلىقىنىڭ بىر ئىپادىسىدۇر.

شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئاللاھ ئىنسانلارغا ھالال ۋە پاك يېمەك-ئىچمەكلەر، شۇنداقلا باشقا نۇرغۇن لەززەتلىك ۋە پايدىلىق نەرسىلەرنى رىزىق قىلىپ بەردى. بۇ نېمەتلەر ئىنساننىڭ جىسمىي ۋە روھىي ئېھتىياجلىرىنى قاندۇرۇشقا خىزمەت قىلىدۇ.

ئاخىرىدا، ئاللاھ ئىنسانلارنى ئۆزى ياراتقان نۇرغۇن مەخلۇقاتلارنىڭ ئۈستىگە ئۈستۈنلۈك بىلەن ئارتۇق قىلدى. بۇ ئۈستۈنلۈك ئەقىل، ئىرادە، دىن ۋە ئەخلاق قاتارلىق ئالاھىدىلىكلەردە ئىپادىلىنىدۇ.

ئى ئىنسان! سەن ئاللاھ بەرگەن بۇ ئۇلۇغ نېمەتلەرنى ئويلىنىپ باققىن. سېنىڭ ھەر بىر نەپىسىڭ، ھەر بىر قەدىمىڭ ئاللاھنىڭ مەرھەمىتى ئاستىدا. شۇڭا، ئاللاھقا شۈكۈر قىلغىن، ئۇنىڭ بەرگەن نېمەتلىرىنى ئېتىراپ قىلغىن ۋە ئۇنىڭ يولىدا يۈرگىن. شۈكۈر قىلغان ئادەمگە ئاللاھ نېمەتنى تېخىمۇ ئاشۇرۇپ بېرىدۇ. ئاللاھنىڭ بۇ ئايەتتە ئەسكەرتكەن نېمەتلىرى ئىنساننى ئاللاھقا يېقىنلاشتۇرىدىغان، ئۇنىڭ رەھمىتىنى ھېس قىلدۇرىدىغان ئۇلۇغ ۋاسىتىلەردۇر. كېلىڭلار، بىز ھەممىمىز ئاللاھنىڭ بۇ نېمەتلىرىگە شۈكۈر قىلىپ، ئۇنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەيلى ۋە ئىسلام يولىدا مۇستەھكەم تۇرايلى.