سوره کهف — آیه 50

معانی کلمات:

• فَفَسَقَ: از طاعت پروردگارش خارج شد و نافرمانی کرد.
• أَوْلِیَاء: دوستان، یاران و سرپرستان.
• بَدَلًا: عوض و جایگزین.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به یاد آور زمانی را که به فرشتگان فرمان دادیم: «برای آدم سجده کنید» -سجده‌ای که نشانه بزرگداشت و احترام بود، نه عبادت- پس همه فرشتگان بدون استثنا سجده کردند و فرمان پروردگار را اطاعت نمودند؛ اما ابلیس که از جنیان بود و در زمره فرشتگان قرار نداشت، از این فرمان سرپیچی کرد و به دلیل تکبر و حسدی که در دل داشت، از اطاعت پروردگارش خارج شد و سجده نکرد.

ای مردم! آیا با وجود این همه دشمنی آشکار، شما ابلیس و فرزندانش را به جای من دوستان و یاوران خود می‌گیرید و از آنان پیروی می‌کنید؟ در حالی که آنان دشمنان سرسخت شما هستند و جز نابودی شما را نمی‌خواهند. چه جایگزین بدی است برای ستمکاران که به جای اطاعت از خدای مهربان، از شیطان و پیروانش پیروی کنند و ولایت او را به جای ولایت پروردگار برگزینند!

فواید و پیام‌های آیه:

• اطاعت از فرمان خداوند، حتی در دستوراتی که حکمت آن برای ما روشن نیست، نشانه بندگی و تسلیم در برابر پروردگار است.
• تکبر و حسد، ریشه‌های اصلی نافرمانی و سقوط انسان است؛ همان‌گونه که ابلیس را از مقامش ساقط کرد.
• دشمنی شیطان با انسان، دشمنی دیرینه و همیشگی است؛ پس نباید هرگز او را دوست گرفت و از او پیروی کرد.
• انتخاب دوستان و الگوهای زندگی، باید بر اساس ایمان و تقوا باشد، نه بر اساس هوای نفس و وسوسه‌های شیطانی.
• خداوند با این هشدار، محبت و دلسوزی خود را نسبت به بندگانش نشان می‌دهد تا آنان را از گمراهی و عاقبت شوم پیروی از شیطان نجات دهد.