سوره کہف — آيت 50

1) ڪلِمَن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• وَإِذْ: ۽ ياد ڪر (اي پيغمبر).
• لِلْمَلَائِكَةِ: ملائڪن کي.
• اسْجُدُوا: سجدو ڪريو.
• إِبْلِيسَ: ابليس (شيطان جو نالو).
• كَانَ مِنَ الْجِنِّ: هو جنّن مان هو.
• فَفَسَقَ: پوءِ نافرماني ڪيائين، حڪم کان ٻاهر نڪتو.
• عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ: پنهنجي رب جي حڪم کان.
• أَفَتَتَّخِذُونَهُ: پوءِ ڇا اوھين کيس (ابليس کي) دوست ۽ مددگار بڻائيندا آھيو؟
• وَذُرِّيَّتَهُ: ۽ سندس اولاد کي.
• أَوْلِيَاءَ: دوست، مددگار، سرپرست.
• مِن دُونِي: مون کان سواءِ.
• وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّ: حالانڪه اهي اوھان جا دشمن آھن.
• بِئْسَ: تمام بڇڙو آھي.
• لِلظَّالِمِينَ: ظالمن لاءِ.
• بَدَلًا: بدل، متبادل.

2) آيت جي تفسير:

اي پيغمبر! ياد ڪر اهو وقت جڏهن اسان ملائڪن کي حڪم ڏنو ته آدم کي سجدو ڪريو (اهو سجدو تعظيم ۽ احترام جو هو، عبادت جو نه هو). سو سڀني ملائڪن حڪم مڃيندي سجدو ڪيو، سواءِ ابليس جي. ابليس ملائڪن مان نه هو، پر جنّن مان هو. تنهنڪري هن پنهنجي رب جي حڪم جي نافرماني ڪئي ۽ ان کان ٻاهر نڪري ويو، ۽ وڏائي ۽ حسد سبب سجدو نه ڪيائين.

پوءِ الله تعاليٰ انسانن کي تنبيهه ڪندي فرمايو: ڇا اوھين مون کي ڇڏي ابليس ۽ سندس اولاد کي پنهنجو دوست ۽ سرپرست بڻائيندا آھيو؟ حالانڪه اهي اوھان جا پڪا دشمن آھن، جيڪي اوھان جي تباهيءَ جا خواهشمند آھن. ظالمن لاءِ اهو تمام بڇڙو بدل آھي جو اهي الله جي دوستيءَ جي جاءِ تي شيطان ۽ سندس ٻچن جي دوستي اختيار ڪن ٿا.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ جي حڪم جي اطاعت ۽ فرمانبرداري ئي سڀ کان وڏي عبادت آھي، ۽ ان کان انڪار ڪرڻ وڏي تباهيءَ جو سبب آھي.
• وڏائي ۽ حسد اهڙا بڇڙا مرض آھن جيڪي انسان کي الله جي رحمت کان پري ڪري ٿا ڏين، جيئن ابليس سان ٿيو.
• شيطان ۽ سندس پيروڪار هميشه انسان جا دشمن آھن، ان ڪري کين دوست بڻائڻ بجاءِ کانئن بچڻ ۽ پناهه گهرڻ گهرجي.
• الله جي دوستيءَ ۽ سندس حڪمن جي پيرويءَ ۾ ئي انسان جي ڀلائي ۽ ڪاميابي آھي.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ انسانن کي سمجهاڻي ۽ نصيحت ڏئي ٿو ته اهي پنهنجي اصل دشمن کي سڃاڻن ۽ ان کان پري رهن، ته جيئن دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿين.