سوره کهف — آیه 51

معانی کلمات:

• ما أشهدتهم: آنان را حاضر و گواه نگرفتم.
• عضد: بازو، به معنای کمک و پشتیبان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، بطلانِ ولایت و دوستیِ شیطان و پیروانش را بیان میکند و میفرماید: من آنان را در آفرینش آسمانها و زمین حاضر و گواه نگرفتم تا کمکی در این آفرینش باشند، و نه در آفرینش خودشان آنان را شاهد ساختم. بلکه آنان اصلاً وجود نداشتند که شاهد چیزی باشند. من به تنهایی همهی اینها را آفریدم، بدون هیچ کمک و یاوری. و هرگز گمراهکنندگان را — چه از جن و چه از انس — به عنوان بازو و پشتیبان خود برنگزیدم، زیرا من بینیاز از هر کمک و یاری هستم و همه چیز به دست من است.

پس چگونه شما ای مشرکان، این گمراهان را که بندگان ضعیفی مانند خودتان هستند، به جای من اولیا و دوستان خود میگیرید و از آنها یاری میطلبید، در حالی که من خالق همه چیز هستم و آنها هیچ سهمی در آفرینش و تدبیر جهان ندارند؟ این کار شما نهایت جهل و گمراهی است.

فواید و پیامهای آیه:

1. توحید در خالقیت: خداوند به تنهایی خالق همهی موجودات است و هیچ شریکی در آفرینش ندارد. این حقیقت، پایهی توحید و یکتاپرستی است.
2. ابطال شرک و بتپرستی: کسانی که غیر خدا را میپرستند و از آنها یاری میجویند، در حقیقت به موجوداتی پناه بردهاند که نه در آفرینش نقشی داشتهاند و نه در تدبیر جهان. این آیه، شرک را در اساس باطل میکند.
3. بینیازی خداوند از کمک: خداوند بینهایت غنی و بینیاز است و هرگز به کمک و یاری کسی نیاز ندارد. این صفت، مایهی آرامش و اعتماد مؤمنان است که تنها بر او تکیه کنند.
4. هشدار به مؤمنان: مؤمنان نباید هرگز از گمراهان و ستمگران یاری بطلبند یا آنها را به عنوان دوست و پشتیبان خود برگزینند، بلکه باید تنها به خداوند تکیه کنند که او بهترین یاور و پشتیبان است.
5. عظمت قدرت الهی: آفرینش آسمانها و زمین بدون هیچ کمک و شاهد، نشانهی عظمت و قدرت بیپایان خداوند است و انسان را به تفکر و شکرگزاری دعوت میکند.