سوره کهف — آیه 61

معانی کلمات:

• مَجْمَعَ بَیْنِهِمَا: محل برخورد دو دریا، جایی که دو دریا به هم می‌رسند.
• نَسِیَا: فراموش کردند (موسی و جوانِ همراه او).
• حُوتَهُمَا: ماهیِ آن دو (که برای تغذیه همراه داشتند).
• سَرَبًا: راهی باز و پنهان، مانند تونل یا گذرگاهی که در آن نفوذ کنند.

تفسیر آیه:

موسی (علیه‌السلام) و جوانِ همراه او (یوشع بن نون) به راه خود ادامه دادند تا به محل تلاقی دو دریا رسیدند؛ همان جایی که به موسی وعده داده شده بود با بنده صالح خدا (خضر) دیدار کند. آن‌ها در کنار صخره‌ای نشستند و ماهیِ خود را که برای تغذیه برداشته بودند، فراموش کردند. اما اراده الهی چنین بود که آن ماهیِ خشک‌شده دوباره زنده شود و به دریا بپرد و راهی برای خود در آب باز کند؛ راهی شگفت‌انگیز که مانند تونلی در دل دریا باقی ماند و آب بر آن بسته نشد. این رویداد نشانه‌ای برای موسی بود تا بداند به مقصد رسیده است، اما او و جوانش در آن لحظه از این نشانه غافل بودند؛ موسی از سرِ خستگی و فراموشی، و یوشع نیز به دلیل آنکه فراموش کرد این واقعه را به موسی بازگوید.

فواید و پیام‌های آیه:

• خداوند متعال برای هدایت بندگانش نشانه‌ها و علائمی قرار می‌دهد که اگر با دقت و هوشیاری به آن‌ها توجه کنیم، ما را به مقصد می‌رسانند؛ اما غفلت و فراموشی می‌تواند ما را از درک این نشانه‌ها بازدارد.
• سفر برای طلب علم و دیدار با صالحان، نیازمند صبر و پشتکار است؛ موسی (علیه‌السلام) با وجود مقام والای خود، برای یادگیری علم نزد خضر سفر کرد و این درس بزرگی برای ماست که هیچ‌گاه از آموختن و جستجوی معرفت دست نکشیم.
• قدرت خداوند بر زنده کردن مردگان و ایجاد راه‌های شگفت در طبیعت، یادآور این حقیقت است که او بر همه چیز تواناست و هیچ چیز برای او غیرممکن نیست؛ پس باید به او توکل کنیم و از او یاری بخواهیم.
• فراموشی و غفلت از امور مهم، امری طبیعی در زندگی انسان است، اما مؤمن باید با یاد خدا و توجه به نشانه‌های او، از این غفلت‌ها بکاهد و در مسیر بندگی استقامت ورزد.