Аль-Кахф сүрөсү — Аят 64

1. Сөздөрдүн мааниси:

• نَبْغِ (набғи): издеп жүргөн нерсебиз, көздөгөн максатыбыз.
• فَارْتَدَّا (фартаддаа): экөө тең кайра артка кайтышты.
• آثَارِهِمَا (аасаариһимаа): экөөнүн баскан изи, буттун таманы калтырган белги.
• قَصَصًا (қасасан): изин ээрчип, издеринен жүрүп отуруп.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Муса (алайхис-салам) балык тирилип, сууга түшүп кеткенин көргөндөн кийин, бул белги Аллах Таала ага убада кылган жакшы пендени (Хыдырды) табуунун белгиси экенин түшүндү. Ошон үчүн ал жанындагы жигитине: «Биз издеп жүргөн нерсе ушул болчу» — деди. Анткени Аллах ага «балыгыңды жоготкон жерде жакшы пендени табасың» деп убада кылган эле. Ушундан кийин экөө тең кайра артка бурулуп, келген жолдорунун изи менен кайта башташты. Алар адашып калбаш үчүн буттарынын изин көзөмөлдөп, так ошол таштын жанына — балык сууга түшкөн жерге чейин жетишти. Ошентип, алар көздөгөн жакшы пендени табууга жакындашты.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Максатка умтулуу жана изденүү: Муса (алайхис-салам) пайгамбар болсо да, илим менен даанышмандыкты издеп, узак жол жүрүүгө даяр болгон. Бул илим үйрөнүүнүн жана жакшылыкка умтулуунун канчалык маанилүү экенин көрсөтөт.
• Белгилерди туура түшүнүү: Балыктын тирилип кетиши сыяктуу кубулуштар Аллахтын буйругу менен болот. Ыймандуу адам Аллахтын белгилерин көңүл коюп кабыл алып, алардан туура жыйынтык чыгарат.
• Сабырдуулук жана талыкпай аракет кылуу: Алар изин жоготпой ээрчип, максатына жетүү үчүн талыкпай аракет кылышты. Бул бизге да жашоодо кыйынчылыктарга моюн толгобой, сабыр кылып алга умтулуу керектигин үйрөтөт.
• Устаздан илим үйрөнүүнүн артыкчылыгы: Муса (алайхис-салам) өзү пайгамбар болсо да, Аллах ага дагы бир пендеден илим үйрөнүүнү буйруган. Бул илим үйрөнүүдө текеберлик кылбоо, кайдан болсо да акыйкатты кабыл алуу керектигин көрсөтөт.
• Аллахтын убадасы чын: Аллах берген убада сөзсүз аткарылат. Муса (алайхис-салам) белгини көргөндө, Аллахтын убадасынын чындыгына ынанды. Бул ыймандуу адамга Аллахтын убадасына толук ишенүү керектигин үйрөтөт.