Аль-Кахф сүрөсү — Аят 70

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• اتَّبَعْتَنِي (иттаба‘тани): мага ээрчисең, менин жолумду кармасаң.
• تَسْأَلْنِي (тасъални): менден сураба, суроо бербе.
• أُحْدِثَ (ухдиса): мен өзүм баштап айтканга чейин, жаңыдан тилге алганга чейин.
• ذِكْرًا (зикра): эскертүү, түшүндүрмө, сөз.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Хадыр (алейхи ас-салам) Мусага (алейхи ас-салам) мындай деди: «Эгер сен мага ээрчип, мени менен бирге жүрүүнү кааласаң, анда менден көргөн иштерим жөнүндө эч нерсе сураба. Мен өзүм сага алардын сырын, себебин жана максатын ачып бергенге чейин, сен мага суроо бербе жана каршы да айтпа. Мен сага алардын артындагы даанышмандыкты өзүм түшүндүрүп, айтып бергенге чейин сабыр кыл».

Бул аят — устаз менен шакирттин ортосундагы адабдын (эдептин) негизи. Муса (алейхи ас-салам) Хадырдан (алейхи ас-салам) илим үйрөнүүнү каалап, ага ээрчүүгө убада берген. Хадыр ага шарт койду: сен көргөн нерселерге шашылып суроо бербе, сырды сабыр менен күт. Анткени кээ бир иштердин сыртынан караганда туура эмес көрүнгөнү менен, ичинде чоң даанышмандык жана хикмет бар. Мугалим өзү убактысы келгенде түшүндүрөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Сабырдуулук жана илим үйрөнүү адабы: Илим үйрөнүүдө шашпай, устазга ишенип, анын түшүндүрүүсүн күтүү — чоң эдеп. Бул Исламдын илимге жана тарбияга берген маанисин көрсөтөт.
• Устазга болгон урмат: Шакирт устазынын ишин шашылып сындабай, анын сырын ачып берүүсүн күтүшү керек. Бул — илимдин жана тарбиянын негизи.
• Иштердин сыртына эмес, ичине көңүл буруу: Кээ бир нерселер сыртынан жаман көрүнүшү мүмкүн, бирок алардын ичинде жакшылык жана хикмет болушу мүмкүн. Бул бизди ашкере шашылбай, терең ойлонууга үндөйт.
• Аллахтын илими чексиз: Адам билбеген нерселерди Аллах билет. Биз ар дайым Аллахтан илим жана түшүнүк сурап, сабырдуу болушубуз керек.
• Ислам — илим жана адаб дини: Бул аят Исламдын илимге, устазга урматка жана сабырдуулукка чакырганын көрсөтөт. Бул — бизди жакшылыкка жана билимге жетелеген нурдуу жол.