کہف سۈرىسى — ئايەت 75

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

— «أَلَمْ أَقُل لَّكَ»: «ساڭا ئېيتقان ئەمەسمۇ؟» دېگەن مەنىدە، بۇ يەردە ئەسكەرتىش ۋە ئەيىبلەش مەنىسى بار.

— «لَن تَسْتَطِيعَ»: «ھەرگىز قادىر بولالمايسەن»، يەنى «ھەرگىز تاقەت قىلالمايسەن» دېگەن مەنىدە.

— «صَبْرًا»: «سەۋر قىلىش»، يەنى چىداملىق بولۇش، كۆڭۈل تارتماسلىق مەنىسىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

خەزىر ئەلەيھىسسالام مۇسا ئەلەيھىسسالامغا قاراپ، ئۇنىڭ يەنە بىر قېتىم سەۋر قىلالماي سوراق قىلغانلىقىغا ئەسكەرتىش بېرىپ ئېيتتى: «مەن ساڭا بۇرۇندىنلا ئېيتقان ئەمەسمۇ، سەن مېنىڭ قىلغان ئىشلىرىمغا ھەرگىز سەۋر قىلالمايسەن؟» دەپ. بۇ ئايەت شۇنى كۆرسىتىدۇكى، خەزىر ئەلەيھىسسالام مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئۆزى بىلەن بىللە بولغان سەپىرىدە ئۇچرىغان غەيرىي ئادەتتىكى ئىشلارغا سەۋر قىلالمىغانلىقىنى ئالدىن بىلگەن ۋە ئۇنىڭغا ئالدىن ئەسكەرتكەن ئىدى. مۇسا ئەلەيھىسسالام ھەر قېتىم ۋەدە قىلغان بولسىمۇ، ئىنسانىي جەھەتتىن بۇ ئىشلار ئۇنىڭغا ئېغىر كەلگەن ۋە سەۋر قىلالمىغان. خەزىر ئەلەيھىسسالام بۇ قېتىم «ساڭا» دېگەن سۆزنى قوشۇپ ئېيتىش بىلەن، مۇسا ئەلەيھىسسالامنى تېخىمۇ ئېنىق ئەيىبلىگەن ۋە ئەسكەرتكەن، چۈنكى بىرىنچى قېتىمدا ئەسكەرتكەندە ئۇنىڭ ئۈچۈن ئەۋپ-مەزرەت بار ئىدى، ئەمما بۇ قېتىم ئەمدى ئەۋپ-مەزرەت قالمىغان ئىدى.

بۇ ئايەتتىن ئالىمىزكى، ئىنسان ھەر قانچە ئالىم ۋە پەيغەمبەر بولسىمۇ، ئاللاھ تائالانىڭ ھېكمىتى ۋە ئىلمى ئالدىدا ئاجىز ۋە چەكلىك. شۇڭا بىز ئاللاھ تائالانىڭ ھەر بىر ئىشىدا چوقۇم بىر ھېكمەت بارلىقىغا ئىشىنىپ، سەۋر قىلىشىمىز ۋە ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزگە سەۋر قىلىش ۋە چىداملىق بولۇش پەزىلىتىنى ئاتا قىلسۇن، بىزنى ئۆزىنىڭ ھېكمىتىگە رازى بولىدىغان بەندىلىرىدىن قىلسۇن.