Марьям сүрөсү — Аят 98

1. Сөздөрдүн мааниси:

• وَكَمْ — «канчалаган», «канчалык көп» деген мааниде.
• أَهْلَكْنَا — «жок кылдык», «кырып салдык».
• قَرْن — «муун», «доор», «коом»; бул жерде белгилүү бир мезгилде жашаган эл-журтту билдирет.
• تُحِسُّ — «сезесиң», «көрөсүң», «байкайсың».
• رِكْزًا — «үн», «назик добуш», «күбүр-шүбүр».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, сенден мурун да канчалаган эл-журт, канчалаган муундар жашап өткөн. Алар да өз пайгамбарларын жалганга чыгарып, акыйкаттан баш тартышкан. Ошонун айынан Биз аларды кыйратып, жок кылдык. Азыр алардын издери да, белгиси да калбады. Сен алардан бирөөнү көрө албайсың, алардын назик үнүн, күбүр-шүбүрүн да уга албайсың. Алар толук жок болуп, тарыхтын барактарында эле эскерилет.

Бул аят сенден мурунку каапыр элдердин акыбетинен сабак алууга чакырат. Аларга эмне болсо, сенин элиңдин арасындагы акыйкатты жалганга чыгаргандарга да ошондой болушу мүмкүн. Аллах аларга мөөнөт берет, бирок акыры алардын да кыйрашы мүмкүн. Бул аятта эскертүү жана коркутуу бар — акыйкатты танып, ага моюн сунууга чакырык бар.

1. Алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала өткөн элдердин тарыхын эскертип, адамдарды ой жүгүртүүгө чакырат. Бул — акыйкатты кабыл алууга түрткү.
• Дүйнөнүн жыргалчылыгына азгырылып, акыйкаттан баш тарткандардын акыбети өкүнүчтүү экенин түшүнөбүз.
• Аллахтын кудурети чексиз: Ал каалаганда элдерди жок кылат, каалаганда сактап калат. Бул бизди Аллахка болгон ишенимди бекемдөөгө үндөйт.
• Ислам — акыйкат дин, ал эч качан жок болбойт, анткени Аллах аны Өзү коргойт. Ал эми акыйкаттан баш тарткандардын издери өчөт.
• Бул аят бизди кечиримдүүлүккө, сабырдуулукка жана Аллахтын буйруктарын аткарууга чакырат. Анткени Аллах мөөнөт берет, бирок эскертүүсүн да улантат.
• Тарыхтан сабак алуу — ыймандуу адамдын милдети. Өткөндөн сабак алып, келечекти жакшыртууга умтулуу — Исламдын негизги принциптеринин бири.