Maryam surasi — Oyat 98

Kalimalarning ma'nolari:

• Qarn: avlod, ummat, zamondoshlar.
• Tuhissu: sezasanmi, ko'rasanmi, his qilasanmi.
• Rikz: yashirin ovoz, xirillagan tovush, zaif sado.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Sizdan oldin o'tgan ummatlardan qanchasini halok qildik! Ular shunchalik butunlay yo'q qilindiki, bugun siz ulardan birortasini ko'ra olmaysiz yoki ularning zaif, xirillagan ovozini ham eshita olmaysiz. Xuddi shunday, sizning qavmingiz orasidagi O'qish va yolg'onchilarga ham bizning azobimiz kelganda, ular ham o'sha o'tgan ummatlar kabi butunlay yo'q bo'lib ketadilar. Bu oyatda ular uchun ogohlantirish va qattiq tahdid bordir. Alloh taolo o'tgan ummatlarni halok qilganidek, haqni inkor etuvchi va O'jar bo'lganlarni ham halok qilishga qodirdir. Ular uchun na yordamchi bo'ladi, na himoyachi. Bu hol ularning ko'z o'ngida bo'lib o'tgan tarixiy haqiqatdir — o'tgan ummatlarning vayron bo'lgan joylari va qoldiqlari ularga ibratdir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Allohning qudrati cheksizdir — U xohlagan ummatni halok qiladi va xohlaganini qoldiradi. Bu bizga Yaratganga bo'lgan ishonchimizni mustahkamlaydi.
2. Tarix saboqdir — O'tgan ummatlarning taqdiri biz uchun ibratdir. Kimki haqni inkor etsa, oqibatda halok bo'ladi. Bu bizni to'g'ri yo'ldan borishga undaydi.
3. Inson o'z kuchi va qudratiga emas, balki Allohning rahmatiga tayanishi kerak. Qachonki Alloh biror qavmni halok qilishni xohlasa, ularning kuchi, boyligi va soni hech narsani o'zgartira olmaydi.
4. Bu oyat mo'minlarga tasalli beradi — zolimlar va haqni inkor etuvchilar qanchalik kuchli bo'lmasin, ularning oxirati halokatdir. Sabr qilgan mo'minlar esa oxir-oqibat g'olib bo'ladilar.
5. Allohning azobidan qo'rqish va Uning rahmatidan umidvor bo'lish — mo'minning ikki qanotidir. Biz har doim Allohga tavba qilib, Uning rahmatiga umid qilgan holda yashashimiz kerak.