Аль-Бакара сүрөсү — Аят 104

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• رَاعِنَا (раа'ина): «Бизди кара», «бизге көңүл бур» деген маанини билдирген сөз. Бирок бул сөздүн этимологиялык тамыры «رُعُونَة» (ру'уна) — «акылсыздык», «келесоолук» дегенди билдирет. Яхудилер бул сөздү эки жүздүүлүк менен колдонушкан.
• انظُرْنَا (унзурна): «Бизге көңүл бур», «бизди күт», «бизге кара» деген мааниде. Бул сөздө эч кандай терс маани жок.
• وَاسْمَعُوا (васма'у): «Угуңар» — баш ийүү жана моюн сунуу маанисинде.
• عَذَابٌ أَلِيمٌ (азаабун алим): «Кыйноочу азап», «оорутуучу азап».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала ыймандууларга кайрылып, аларды сөздү жакшы тандап сүйлөөгө үндөйт. Оо, ыйман келтиргендер! Пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламаттыгы болсун) кайрылганда «رَاعِنَا» деп айтпагыла. Бул сөз араб тилинде «бизди кара, бизге көңүл бур» дегенди билдиргени менен, яхудилер аны бузуп, эки жүздүүлүк менен колдонушкан. Алар бул сөздү «акылсыз», «келесоо» деген мааниде айтып, Пайгамбарыбызды шылдыңдашкан. Ошондуктан Аллах ыймандууларды бул сөздү айтуудан тыюу менен, мындай терс жолду толук жапты. Анын ордуна «انظُرْنَا» — «бизге көңүл бур, бизди күт» деп айткыла. Бул сөз ошол эле маанини берет, бирок анда эч кандай терс маани жок. Ошондой эле Аллах силерге айтылган нерселерди кулак салып угуп, баш ийип, моюн сунгула. Ал эми Аллахтын аяттарын четке каккан, Пайгамбарыбызды шылдыңдаган каапырларга кыйноочу, оорутуучу азап бар.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Сөздү жакшы тандап сүйлөө — ыймандуу адам сүйлөгөндө ар бир сөзүн ойлонуп, жакшы сөздөрдү айтууга аракет кылышы керек. Ислам дини адеп-ахлакты, жакшы сүйлөөнү үйрөтөт.
• Эки жүздүүлүктөн жана терс адамдарга окшошуудан сактануу — ыймандуу адам башкалардын терс жоруктарына окшошуп кетүүдөн этият болушу керек.
• Пайгамбарыбызга (с.а.с.) болгон урмат-сый — ага кайрылганда эң жакшы сөздөрдү колдонуп, аны сыйлоо — ыймандын белгиси.
• Угуу жана баш ийүү — Аллахтын буйруктарын угуп, аларга моюн сунуу — ыймандуулардын милдети.
• Ислам дининин жеңилдиги жана даанышмандыгы — Аллах ыймандууларды терс сөздөн тыюу менен, аларга ошол эле маанини берүүчү таза сөздү сунуштады. Бул Исламдын даанышмандыгын жана ыймандууларга болгон мээримин көрсөтөт.
• Аллахтын адилеттиги — каапырларга кыйноочу азап бар экендиги, Аллахтын адилет соту бар экендигин эскертет. Бул ыймандууларды жакшылыкка умтулууга жана сабыр кылууга чакырат.