Baqara surasi — Oyat 104

Kalima ma'nolari:

• رَاعِنَا – bizga quloq sol, bizni ko‘zda tut (yahudiylar bu so‘zni buzib, "ahmoq" ma’nosida ishlatishardi).
• انظُرْنَا – bizga qarab tur, bizni kutib tur (bu so‘zda hech qanday yomon ma’no yo‘q).
• وَاسْمَعُوا – eshiting va itoat qiling.

Tafsir:

Ey iymon keltirganlar! Alloh taolo sizlarga go‘zal odob-axloqni o‘rgatib, Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) bilan muomala qilishda eng yaxshi so‘zlarni tanlashni buyuradi. "Rо‘аina" degan so‘zni ishlatishdan qaytaradi. Chunki yahudiylar bu so‘zni tilni burab, Payg‘ambarimizni haqorat qilish uchun ishlatishardi – ular "rо‘аina" deb aytib, aslida "ahmoq" degan ma’noni nazarda tutishardi. Shuning uchun Alloh mo‘minlarga bu so‘zni aytishni man qilib, uning o‘rniga "unzurna" – ya’ni "bizga qarab turing, bizni kuting" deyishni buyurdi. Bu so‘z ham xuddi shu ma’noni ifodalaydi, lekin unda hech qanday yomon niyat yoki haqoratga yo‘l yo‘q.

So‘ngra Alloh taolo: "Va eshiting!" – deb, Qur’on oyatlarini diqqat bilan tinglashni va unga amal qilishni buyuradi. Chunki eshitish – bu faqat quloq bilan emas, balki qalb bilan qabul qilish, o‘ylash va itoat etishdir.

Oyat oxirida esa kofirlar – ya’ni Allohning oyatlarini inkor etuvchilar va Payg‘ambarimizni haqorat qiluvchilar uchun alamli azob borligi haqida ogohlantiriladi. Bu azob ularning qilgan yomon ishlari, Payg‘ambarga nisbatan ko‘rsatgan hurmatsizliklari va haqni yashirganliklari uchundir.

Ibrat va pand-nasihat:

Ushbu oyat bizga o‘zaro muomala odobini o‘rgatadi. Islom dini hatto so‘z tanlashda ham ehtiyotkor bo‘lishni, yomon ma’noga olib kelishi mumkin bo‘lgan iboralardan saqlanishni buyuradi. Payg‘ambarimizga (sollallohu alayhi va sallam) nisbatan hurmat-ehtirom ko‘rsatish – iymonning bir qismidir. Bugun biz ham o‘z so‘zlarimizda ehtiyot bo‘lishimiz, boshqalarni xafa qiladigan yoki haqoratga yo‘l ochadigan iboralardan saqlanishimiz kerak. Alloh taolo bizni go‘zal so‘z va go‘zal xulqqa chorlaydi. Payg‘ambarimizga (sollallohu alayhi va sallam) bo‘lgan muhabbat va hurmat – bu bizning iymonimizning belgisidir. Keling, har bir so‘zimizda, har bir amalimizda Allohning roziligini izlaylik va Payg‘ambarimizning (sollallohu alayhi va sallam) sunnatlariga amal qilaylik. Alloh taolo bizni to‘g‘ri yo‘ldan adashtirmasin va oxiratda azobdan saqlasin. Omin!