بقرہ سۈرىسى — ئايەت 104

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «رَاعِنَا»: بۇ سۆز «راعى» يىلتىزىدىن بولۇپ، «بىزنى كۆزەت»، «بىزگە قۇلاق سال» دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ. ئەسلىدە مۇسۇلمانلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا «بىزنى كۆزىتىپ، سۆزىمىزگە قۇلاق سېلىڭ» دېمەكچى بولغان. ئەمما يەھۇدىلار بۇ سۆزنى ئۆزگەرتىپ، «يا ئەحمەق» دېگەن مەنىدە ئىشلىتىپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى مەسخىرە قىلىشقا تىرىشكەن.
• «انظُرْنَا»: «بىزگە قارا»، «بىزنى كۈت» دېگەن مەنىدە بولۇپ، ھەقىقىي مەقسەتنى ئىپادىلەيدىغان، ھەر قانداق يامان مەنىدىن خالىي سۆزدۇر.
• «وَاسْمَعُوا»: «ئاڭلاڭلار ۋە بويسۇنۇڭلار» دېگەن مەنىدە.
• «الْكَافِرِينَ»: كاپىرلار، يەنى ئاللاھنى ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنى ئىنكار قىلغۇچىلار.
• «عَذَابٌ أَلِيمٌ»: قاتتىق ئازاب، رەھىمسىز ئازاب.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۆمىنلەر! پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا خىتاب قىلغاندا «رَاعِنَا» دېمەڭلار. چۈنكى بۇ سۆزنى يەھۇدىلار بۇرمىلاپ، «ئەحمەق» دېگەن مەنىدە ئىشلىتىپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى ھاقارەتلەشكە ئۇرۇنغان. ئۇلار ئاۋۋال يوشۇرۇن ھالدا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى سۆكۈپ يۈرگەن، كېيىن بۇ سۆزنى باھانە قىلىپ ئاشكارا ھاقارەت قىلىشقا تىرىشكەن. شۇڭا ئاللاھ تائالا مۆمىنلەرنى بۇنداق سۆزلەردىن چەكلەپ، ئۇنىڭ ئورنىغا «انظُرْنَا» يەنى «بىزنى كۈتۈڭ، بىزگە قاراڭ» دېيىشكە بۇيرۇغان. بۇ سۆز ئەسلى مەقسەتنى ئىپادىلەيدۇ، ھېچقانداق يامان مەنە يوق. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئاللاھ تائالا مۆمىنلەرنى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلاشقا ۋە ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇشقا چاقىرىدۇ. ئاللاھنى ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنى ئىنكار قىلغان كاپىرلار ئۈچۈن قاتتىق ۋە رەھىمسىز ئازاب بار.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا مۆمىنلەرنى سۆز-ھەرىكەتلىرىدە ئېھتىياتچان بولۇشقا، ھەتتا سۆز تاللاشتىمۇ ناھايىتى دىققەتلىك بولۇشقا بۇيرۇيدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ نەقەدەر ئىنچىكە ۋە ئەخلاقلىق دىن ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
• پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ھۆرمەت قىلىش ۋە ئۇنىڭغا ئەدەبلىك مۇئامىلە قىلىش مۆمىنلەرنىڭ ئەڭ مۇھىم سۈپەتلىرىدىندۇر. بۇ ئايەت بىزگە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى ھۆرمەتلەشنىڭ ۋە ئۇنىڭغا قارىتىلغان ھەر قانداق يامان سۆزدىن ساقلىنىشنىڭ لازىملىقىنى ئۆگىتىدۇ.
• ئاللاھ تائالا مۆمىنلەرنى كاپىرلارغا ئوخشاش سۆزلەرنى ئىشلىتىشتىن چەكلەيدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ مۇسۇلمانلارنى باشقىلارغا، بولۇپمۇ كاپىرلارغا ئوخشاش بولۇپ قېلىشتىن ساقلىنىشقا چاقىرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۆمىنلەرنى ئاڭلاش ۋە بويسۇنۇشقا بۇيرۇيدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ ئاساسىي پىرىنسىپلىرىدىن بىرى بولۇپ، مۇسۇلمانلار ئاللاھنىڭ ۋە پەيغەمبەرنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئاڭلاپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشى كېرەك.
• ئاخىرىدا، ئايەت كاپىرلارنىڭ ئاقىۋىتىنى ئەسكەرتىپ، ئۇلار ئۈچۈن قاتتىق ئازاب بارلىقىنى ئېيتىدۇ. بۇ مۆمىنلەرنى ئىمانىدا مۇستەھكەم بولۇشقا ۋە ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.