بقرہ سۈرىسى — ئايەت 105

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• مَّا يَوَدُّ: خالىمايدۇ، ياقتۇرمايدۇ، ئارزۇ قىلمايدۇ.
• أَهْلَ الْكِتَابِ: كىتاب ئەھلى، يەنى يەھۇدىي ۋە ناسارالار.
• الْمُشْرِكِينَ: مۇشرىكلار، يەنى ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگۈچىلەر (بۇ يەردە ئەرەب مۇشرىكلىرى كۆزدە تۇتۇلىدۇ).
• يُنَزَّلَ: نازىل قىلىنسا، چۈشۈرۈلسە.
• خَيْرٍ: ياخشىلىق، خەير-بەرەكەت (ۋەھىي، پەيغەمبەرلىك، ئىمان، نۇسرەت قاتارلىقلار).
• يَخْتَصُّ: ئالاھىدە تاللايدۇ، خاس قىلىدۇ.
• بِرَحْمَتِهِ: ئۆز رەھمىتى بىلەن (بۇ يەردە پەيغەمبەرلىك ۋە ۋەھىي كۆزدە تۇتۇلىدۇ).
• ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ: ئۇلۇغ مەرھەمەت ئىگىسى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە كاپىرلارنىڭ، يەنى كىتاب ئەھلىدىن بولغان يەھۇدىي-ناسارالار ۋە مۇشرىكلارنىڭ، مۇئمىنلەرگە پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن ھەر قانداق بىر ياخشىلىقنىڭ، مەيلى ئاز بولسۇن مەيلى كۆپ بولسۇن، نازىل قىلىنىشىنى ھەرگىز خالىمايدىغانلىقىنى ۋە ئۇنىڭدىن زېرىكىدىغانلىقىنى ئېيتىپ بەردى. ئۇلار مۇسۇلمانلارغا ۋەھىي، پەيغەمبەرلىك، ئىمان، غەلىبە ياكى خۇشخەۋەر قاتارلىق ھەرقانداق ياخشىلىقنىڭ كېلىشىنى ئارزۇ قىلمايدۇ، چۈنكى ئۇلار ھەسەتخور ۋە بۇزغۇنچىدۇر.

ئاندىن ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ رەھمىتىنى خالىغان كىشىسىگە خاس قىلىدىغانلىقىنى، پەيغەمبەرلىك ۋە ۋەھىينى ئۆزى ئىرادە قىلغان بەندىسىگە بېرىدىغانلىقىنى بىلدۈردى. ئاللاھ ئۇلۇغ مەرھەمەت ئىگىسىدۇر، ھەر قانداق ياخشىلىق پەقەت ئۇنىڭ تەرىپىدىنلا كېلىدۇ. ئۇنىڭ مەرھەمىتىنىڭ بىر قىسمى پەيغەمبەر ئەۋەتىش ۋە كىتاب نازىل قىلىشتۇر. ئاللاھ خالىغان بەندىسىنى ئىسلام نۇرى بىلەن شەرەپلەندۈرىدۇ، بۇ ئۇنىڭ چەكسىز مەرھەمىتى ۋە ئۇلۇغ پەزلىدىندۇر.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرگە ھەر قانداق ياخشىلىقنى ئۆزى نازىل قىلىدۇ، بۇ ئۇنىڭ رەھمىتى ۋە پەزلىدىندۇر. شۇڭا مۇئمىنلەر ھەمىشە ئاللاھقا شۈكرى قىلىشى ۋە ئۇنىڭ مەرھەمىتىگە ئۈمىد باغلىشى كېرەك.
• كاپىرلارنىڭ ھەسىدى ۋە دۈشمەنلىكى مۇئمىنلەرنى ئىماندىن چەكندۈرەلمەيدۇ، بەلكى ئۇلارنىڭ ئىمانىنى تېخىمۇ كۈچەيتىدۇ. مۇئمىنلەر ئاللاھنىڭ ياردىمىگە تايىنىشى كېرەك.
• ئىسلام ۋە قۇرئان كەرىم ئاللاھنىڭ ئىنسانلارغا قىلغان ئەڭ ئۇلۇغ مەرھەمىتىدۇر. بۇ مەرھەمەتكە ئېرىشكەن كىشى ھەقىقىي بەختلىك كىشىدۇر.
• ئاللاھنىڭ پەزلى چەكسىز ۋە ئۇلۇغدۇر. ئۇ خالىغان بەندىسىنى ئىسلام بىلەن شەرەپلەندۈرىدۇ. شۇڭا ھەر بىر ئىنسان ئاللاھتىن ھىدايەت تىلىشى ۋە ئۇنىڭ رەھمىتىگە ئىنتىلىشى كېرەك.
• بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنى ئىسلامغا تېخىمۇ مۇستەھكەم ئېسىلىشقا، قۇرئان كەرىمنىڭ قەدرىنى بىلىشكە ۋە ئاللاھنىڭ مەرھەمىتىگە شۈكرى قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.