بقرہ سۈرىسى — ئايەت 129

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• رَبَّنَا: ئى پارىۋەردىگارىمىز!
• وَابْعَثْ: ۋە ئەۋەتكىن، يۈزەلەندۈرگىن.
• فِيهِمْ: ئۇلارنىڭ ئىچىدە، ئۇلارنىڭ ئارىسىدا.
• رَسُولًا مِّنْهُمْ: ئۇلارنىڭ ئۆز ئىچىدىن بىر پەيغەمبەر.
• يَتْلُو: ئوقۇپ بېرىدۇ.
• آيَاتِكَ: سېنىڭ ئايەتلىرىڭنى.
• الْكِتَابَ: كىتابنى، يەنى قۇرئاننى.
• الْحِكْمَةَ: ھېكمەتنى، يەنى پەيغەمبەرنىڭ سۈننىتى ۋە دىنىي چۈشەنچىنى.
• يُزَكِّيهِمْ: ئۇلارنى پاكلاندۇرىدۇ، گۇناھ ۋە شىركىتىن تازىلايدۇ.
• الْعَزِيزُ: غالىب، ھېچ نەرسە ئۇنىڭغا توسالغۇ بولالمايدىغان قۇدرەتلىك.
• الْحَكِيمُ: ھېكمەتلىك، ھەر ئىشنى ئورنىغا قويىدىغان.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئۆزىنىڭ ئەۋلادلىرى ئۈچۈن ئاللاھقا دۇئا قىلىپ: "ئى پارىۋەردىگارىمىز! ئۇلارنىڭ ئىچىدىن ئۇلارغا بىر پەيغەمبەر ئەۋەتكىن" دېگەن. بۇ پەيغەمبەر ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئوغلى ئىسمائىل ئەلەيھىسسالامنىڭ نەسلىدىن كېلىدىغان، ئۇلارنىڭ ئۆز ئىچىدىن چىققان مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامدۇر.

بۇ پەيغەمبەر ئۈچ مۇھىم ۋەزىپىنى ئادا قىلىدۇ:

بىرىنچىسى: ئۇ ئۇلارغا ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى، يەنى قۇرئان كەرىمنى ئوقۇپ بېرىدۇ. بۇ ئوقۇش ئۇلارنىڭ قەلبلىرىنى نۇرلاندۇرۇپ، روھىنى ئويغىتىدۇ.

ئىككىنچىسى: ئۇ ئۇلارغا كىتابنى ۋە ھېكمەتنى ئۆگىتىدۇ. كىتاب دېگەن قۇرئان كەرىم، ھېكمەت دېگەن پەيغەمبەرنىڭ سۈننىتى ۋە دىنىي چۈشەنچىسىدۇر. بۇ ئىككىسى ئىسلام دىنىنىڭ ئاساسىدۇر.

ئۈچىنچىسى: ئۇ ئۇلارنى پاكلاندۇرىدۇ، يەنى شىركەتتىن، گۇناھلاردىن ۋە يامان ئەخلاقلاردىن تازىلايدۇ. بۇ پاكلاش ئىنساننىڭ ئىچكى دۇنياسىنى ۋە تاشقى ھاياتىنى تازىلاپ، ئۇنى ئاللاھقا يېقىنلاشتۇرىدۇ.

ئاخىرىدا ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئاللاھنىڭ ئىككى سۈپىتىنى تىلغا ئالىدۇ: ئاللاھ غالىبتۇر، ھېچ نەرسە ئۇنىڭ ئىرادىسىگە توسالغۇ بولالمايدۇ؛ ئاللاھ ھېكمەتلىكتۇر، ھەر ئىشنى ئەڭ توغرا ۋە ئەڭ مۇۋاپىق شەكىلدە قىلىدۇ. شۇڭا ئۇنىڭ دۇئاسى چوقۇم ئىجابەت بولىدۇ.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ ئەلچىسى ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ دۇئاسىنى قوبۇل قىلىپ، ئىنسانىيەتكە مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى. بۇ ئاللاھنىڭ ئىنسانلارغا بولغان چوڭ مېھرىبانلىقىدۇر.
• پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ۋەزىپىسى پەقەت ئوقۇشلا ئەمەس، بەلكى ئۆگىتىش ۋە پاكلاشنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇ ئىسلام دىنىنىڭ ئىلمىي ۋە ئەخلاقىي تەربىيەگە قانچىلىك ئەھمىيەت بېرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
• قۇرئان كەرىم ۋە پەيغەمبەرنىڭ سۈننىتى ئىسلام دىنىنىڭ ئىككى ئاساسىي مەنبەسىدۇر. ئۇلارنى بىرلىكتە ئۆگىنىش ۋە ئەمەل قىلىش مۇسۇلماننىڭ ۋەزىپىسىدۇر.
• ئىسلام دىنى پەقەت ئىبادەتلا ئەمەس، بەلكى ئىنساننىڭ قەلبىنى ۋە ئەخلاقىنى پاكلاشنىمۇ مەقسەت قىلىدۇ. بۇ دىن ئىنساننى ھەر تەرەپلىمە يېتىلدۈرىدۇ.
• ئاللاھ غالىب ۋە ھېكمەتلىكتۇر. ئۇنىڭ ھەر بىر ئىشىدا چوڭقۇر ھېكمەت بار. شۇڭا مۇسۇلمان ئاللاھنىڭ ھېكمىتىگە ئىشىنىپ، ئۇنىڭ بەرگەن نېمەتلىرىگە شۈكرى قىلىشى كېرەك.
• ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئۆز ئەۋلادلىرى ئۈچۈن دۇئا قىلغانلىقى، ئاتا-ئانىنىڭ بالىلىرى ئۈچۈن ياخشى دۇئا قىلىشىنىڭ مۇھىملىقىنى كۆرسىتىدۇ.