સૂરા અલ-બકરા — આયત 155

શબ્દોની સમજૂતી:

• وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ: અને અમે ચોક્કસ તમારી પરીક્ષા લેશું, તમને અજમાવીશું.
• الْخَوْفِ: ડર, ભય — દુશ્મનો તરફથી થતો ડર.
• الْجُوعِ: ભૂખ — ખોરાકની અછતને કારણે.
• نَقْصٍ: ઘટાડો, કમી.
• الْأَمْوَالِ: ધન-દોલત, માલ-મિલકત.
• الْأَنفُسِ: જાનો, જીવો — મૃત્યુ કે શહાદત દ્વારા.
• الثَّمَرَاتِ: ફળો, પાક — પેદાશોની કમી.
• الصَّابِرِينَ: સબર કરનારાઓ, ધીરજ રાખનારાઓ.

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા પોતાના બંદાઓને જણાવે છે કે તેમની પરીક્ષા લેવી એ તેની પ્રથા છે. તે ચોક્કસ તમારી પરીક્ષા લેશે — થોડા ડરથી, દુશ્મનોના ભયથી, ભૂખથી, ખોરાકની તંગીથી, ધન-દોલતમાં ઘટાડાથી — જેમ કે વેપારમાં નુકસાન થવો, માલ નષ્ટ થવો કે મેળવવામાં મુશ્કેલી પડવી — અને જાનોમાં ઘટાડાથી — જેમ કે બીમારીઓ, મહામારીઓ કે અલ્લાહના માર્ગમાં શહાદત — અને ફળો-પાકમાં ઘટાડાથી — જેમ કે ખેતીની પેદાશ ઓછી થવી કે બગડી જવી. આ બધી પરીક્ષાઓ એટલા માટે છે કે જેથી સ્પષ્ટ થઈ જાય કે કોણ આજ્ઞાપાલક છે અને કોણ અવજ્ઞાકારી — અલ્લાહને જાણવાની જરૂર નથી, તે તો પહેલેથી જ બધું જાણે છે, પરંતુ તે ઈચ્છે છે કે માણસના કર્મો દ્વારા તેની નિષ્ઠા પ્રગટ થાય. પછી અલ્લાહ તેના નબી (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ) ને કહે છે: આ પરીક્ષાઓ પર ધીરજ રાખનારાઓને ખુશખબરી આપો — દુનિયા અને આખિરતમાં સારા પરિણામની, અલ્લાહની મદદ અને ઈનામની.

આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

1. દુનિયા પરીક્ષાનું ઘર છે: અલ્લાહ પોતાના પ્રિય બંદાઓને પણ પરીક્ષામાંથી પસાર કરે છે — આનો અર્થ એ નથી કે અલ્લાહ નારાજ છે, પરંતુ તે ઈચ્છે છે કે તેમનો દરજ્જો ઊંચો થાય અને તેમના સબરનો બદલો મળે.
2. મુશીબતોમાં સબરનું ઈનામ: જે વ્યક્તિ મુશ્કેલીઓ પર ધીરજ રાખે છે, અલ્લાહ તેને ખુશખબરી આપે છે — આ ખુશખબરી દુનિયામાં સંતોષ અને આખિરતમાં જન્નતની છે.
3. ઈસ્લામ સહેલો ધર્મ છે: અલ્લાહે કહ્યું "થોડા ડરથી, થોડી ભૂખથી" — એટલે કે પરીક્ષા સહન કરવા યોગ્ય જ હશે, બંદાની શક્તિથી વધારે નહીં. આ અલ્લાહની રહેમત અને ન્યાયની નિશાની છે.
4. ધન, જાન અને પાક — બધું અલ્લાહની અમાનત છે: આ વસ્તુઓની કમી થવાથી આપણે યાદ રાખવું જોઈએ કે આ બધું અલ્લાહનું છે અને તે જે ઈચ્છે તે ક