سوڕەتی به‌قهره — ئایه‌ت 158

1. مانای وشەکان:

• الصَّفَا: کۆمەڵە بەردێکی ڕەق و لووسە.
• الْمَرْوَةَ: بەردێکی نەرمە.
• شَعَائِرِ: نیشانە و ئایینەکانی خوا.
• حَجَّ: مەبەست پێی چوونە سەردانی کەعبە بۆ حەج.
• اعْتَمَرَ: مەبەست پێی چوونە سەردانی کەعبە بۆ عومرە.
• جُنَاحَ: گوناه و تاوان.
• يَطَّوَّفَ: سووڕانەوە و ڕۆیشتن بە دەوری شتێک، لێرەدا مەبەست سەعی کردنە لە نێوان صەفا و مەروە.
• تَطَوَّعَ: خۆبەخشانە کردنی کارێکی چاک.
• شَاكِرٌ: سوپاسگوزار و پاداشتدەرەوە.
• عَلِيمٌ: زانایە بە نییەت و کردەوەکان.

1. تەفسیری ئایەت:

خوای گەورە دەفەرموێت: بەڕاستی صەفا و مەروە کە دوو شوێنی ناسراون لە نزیک کەعبە، یەکێک لە نیشانە و ئایینەکانی خوان. ئەوانە بەشێکن لە شوێنەکانی عیبادەت کە خوا دیاری کردوون بۆ بەندەکانی. هەر کەسێک بە مەبەستی حەج یان عومرە ڕوو لە ماڵی خوا بکات، هیچ گوناه و تاوانێکی لەسەر نییە کە سەعی لە نێوان ئەم دوو شوێنەدا بکات، بەڵکو ئەمە بەشێکە لە ڕێوڕەسمەکانی حەج و عومرە. ئەم بەیانکردنەش دڵنیاییە بۆ ئەو موسڵمانانەی کە ترسیان هەبوو لە سەعی کردن لە نێوانیاندا، چونکە وا دەزانرا لە شوێنەکانی سەردەمی نەفامییەوە وەرگیراوە، بەڵام خوای گەورە ڕوونی کردەوە کە ئەمە بەشێکە لە ڕێوڕەسمەکانی حەج. هەر کەسێکیش بە خۆبەخشی و دڵسۆزی کارێکی چاک و زیادە لە واجبات بکات، ئەوا خوای گەورە سوپاسگوزارە بۆی، کردەوەکەی لێ وەردەگرێت و پاداشتی دەداتەوە، و ئەو زانایە بەو کەسانەی کە کاری چاک دەکەن و شایستەی پاداشتەکانن.

1. پەیامی ئیمانی و ڕێنمایی:

ئەم ئایەتە پیرۆزە دەرگایەکی فراوانی ڕەحمەتی خوایە بۆ بەندەکان، کە پێی ڕادەگەیەنێت عیبادەتەکانی وەک سەعی لە نێوان صەفا و مەروە بارێکی قورس نییە، بەڵکو ڕێگایەکە بۆ نزیکبوونەوە لە خوا و وەرگرتنی پاداشتی زۆر. ئەمە بانگهێشتێکە بۆ هەموو موسڵمانان کە بە دڵێکی ئارام و دڵنیاییەوە ڕوو لە ماڵی خوا بکەن و ڕێوڕەسمەکانی حەج و عومرە بەجێبهێنن، چونکە خوای گەورە سوپاسگوزارە و هیچ کردەوەیەکی چاک بێ پاداشت ناهێڵێت. با هەموو کەسێک بە خۆبەخشی و ئیمانێکی بەهێزەوە کاری چاک بکات، بەڵکو خوا پاداشتی چەندەها زیاتری پێ بداتەوە، چونکە ئەو زانایە بە نهێنییەکانی دڵ و کردەوەکانی بەندەکانی.