Baqara surasi — Oyat 158

Kalimalarning ma'nolari:

• As-Safo: qattiq va silliq tosh bo‘lib, Makkadagi Sa’y masofasining boshida joylashgan mashhur joy.
• Al-Marva: yumshoq tosh bo‘lib, Sa’y masofasining oxirida joylashgan mashhur joy.
• Shaoir: Allohning diniy belgilari, ibodat va toat uchun O‘zi tomonidan belgilangan marosimlar.
• Tavof: biror narsa atrofida aylanish; bu yerda Safo va Marva o‘rtasida sa’y qilish ma’nosida.
• Junoh: gunoh, ayb.
• Tatavvu’: farz bo‘lmagan ixtiyoriy yaxshi amallarni qilish.

Tafsir:

Safo va Marva — bu ikki joy Alloh taoloning o‘z bandalariga ibodat qilishni buyurgan muqaddas belgilaridan, ya’ni diniy ramzlaridan hisoblanadi. Ular Ka’ba yaqinida, sharq tomonda joylashgan bo‘lib, Alloh ular o‘rtasida sa’y qilishni haj va umra amallaridan qilgan.

Kim Ka’bani haj qilish yoki umra qilish niyatida ziyorat qilsa, unga Safo va Marva o‘rtasida sa’y qilishda hech qanday gunoh yo‘q. Bu yerda gunoh yo‘qligi aytilishi, ba’zi musulmonlarning bu amalni johiliyat davridan qolgan deb o‘ylab, undan tiyilishlari sababli ularni xotirjam qilish uchundir. Aslida bu amal Islomning o‘zidan bo‘lib, haj va umraning majburiy qismidir.

Kim o‘z ixtiyori bilan, Allohga xolis niyat qilib, farz bo‘lmagan qo‘shimcha yaxshi amallarni qilsa, Alloh taolo uning bu amalini qabul qiladi va unga ko‘p marotaba ajr beradi. Chunki Alloh shukur qiluvchidir — ozgina yaxshilikka ham ko‘p savob beradi va bandasining niyatini biluvchidir. U hech kimning amalini zoye qilmaydi va zarracha yaxshilikni ham e’tibordan chetda qoldirmaydi.

Foydalar:

• Safo va Marva o‘rtasida sa’y qilish Allohning buyrug‘i ekanini bilish, musulmon qalbini xotirjam qiladi va bu amalni mehr bilan bajarishga undaydi.
• Alloh taolo bandalarining qalbidagi xavotirlarni bartaraf etib, ularni o‘z ibodatlariga rag‘batlantiradi.
• Ixtiyoriy yaxshi amallar Alloh huzurida qadrli bo‘lib, U bandasining har bir yaxshiligini ko‘radi va mukofotlaydi.
• Allohning shukr qiluvchi va biluvchi ekani, musulmonni yaxshilik qilishga va Allohga yaqinlashishga chorlaydi.