Baqara surasi — Oyat 159

Kalimalarning ma'nolari:

• يَكْتُمُونَ – yashiradilar, berkitaidilar.
• الْبَيِّنَاتِ – aniq dalillar, ochiq hujjatlar (payg'ambarlarning haqqoniyligini ko'rsatuvchi mo''jizalar va dalillar).
• الْهُدَى – to'g'ri yo'l, hidoyat (shariat hukmlari va haqiqatlar).
• اللَّاعِنُونَ – la'nat aytuvchilar (barcha maxluqot: farishtalar, insonlar, jinlar).

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda ilm ahli – xususan, yahudiy ulamolari va nasroniy olimlari, shuningdek, boshqa kitob ahli orasidan haqni yashirgan kimsalarni qattiq ogohlantirmoqda. Ular Alloh nozil qilgan aniq dalillarni – Muhammad sollallohu alayhi vasallamning haq payg'ambar ekanligini tasdiqlovchi belgilar, Tavrot va Injildagi bashoratlar, shuningdek, boshqa shariat hukmlarini – Alloh ularni odamlarga o'z kitoblarida bayon qilib bergandan keyin ham yashirdilar. Buning sababi dunyo matohi, mansab yoki hasad edi.

Alloh taolo bunday kimsalarni O'z rahmatidan yiroq qilishini, ya'ni ularni la'natlashini xabar qilmoqda. La'nat – Allohning rahmatidan mahrum qilish va O'zining jazosiga duchor qilishidir. Shuningdek, barcha la'nat aytuvchilar – farishtalar, payg'ambarlar, mo'minlar va hatto butun maxluqot – ularga la'nat aytishlarini, ya'ni Allohdan ularni rahmatidan uzoqlashtirishni so'rashlarini bildiradi. Bu – haqni yashirganlarning oxirati va dunyodagi holatiga nisbatan eng og'ir tahdid va qoralovdir.

Foydalar va saboqlar:

1. Ilm olish va uni tarqatish – ulkan mas'uliyatdir. Kimki bilgan haqni yashirsa, Allohning la'natiga duchor bo'ladi. Bu esa ilm egalarini halol va ochiq bo'lishga, haqni hech qanday qo'rquv yoki manfaatga bog'lamasdan aytishga undaydi.
2. Bu oyat musulmon olimlariga katta ogohlantirishdir – ular dinni o'rgatishda, odamlarni to'g'ri yo'lga boshlashda hech qachon yashirish yoki buzib ko'rsatishga yo'l qo'ymasliklari kerak.
3. Islom dini ilm va haqiqatni ulug'laydi, yolg'onni, yashirishni va buzishni qattiq qoralaydi. Bu esa musulmonlarni halollik, rostgo'ylik va oshkoralikka chorlaydi.
4. Allohning la'natiga uchragan kimsaning ahvoli juda og'ir – butun maxluqot unga qarshi bo'ladi. Bu esa insonni gunohlardan, ayniqsa, haqni yashirish kabi katta gunohdan saqlanishga undaydi.
5. Ushbu oyat musulmonlarga ilmni o'rganish va uni boshqalarga yetkazishda g'ayratli bo'lishni, chunki ilmni yashirish – la'natga sabab bo'ladigan og'ir gunoh ekanini o'rgatadi.