بقرہ سۈرىسى — ئايەت 21

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• يَا أَيُّهَا النَّاسُ: ئى ئىنسانلار! بۇ ئومۇمىي چاقىرىق بولۇپ، بارلىق ئىنسانلارغا قارىتىلغان.
• اعْبُدُوا: ئىبادەت قىلىڭلار، يەنى يالغۇز ئاللاھقا قۇلچىلىق قىلىڭلار ۋە ئۇنى بىر دەپ بىلىڭلار.
• رَبَّكُمُ: سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلار، يەنى سىلەرنى يارىتىپ، تەربىيە قىلىپ، نېئمەتلەر بىلەن بېقىپ كېلىۋاتقان زات.
• خَلَقَكُمْ: سىلەرنى ياراتتى. «خەلق» دېگەنلىك ئەسلىدە ئۆرنەكسىز يوقتىن بار قىلىش دېگەن مەنىدە.
• وَالَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ: ۋە سىلەردىن ئىلگىرىكىلەرنىمۇ (ياراتتى).
• لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ: تەقۋادار بولۇشۇڭلار ئۈچۈن، يەنى ئازابتىن قۇتۇلۇشۇڭلار ئۈچۈن.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پۈتۈن ئىنسانلارغا خىتاب قىلىپ: ئى ئىنسانلار! سىلەرنى ۋە سىلەردىن ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنى يوقتىن بار قىلغان، سىلەرنى تۈرلۈك نېئمەتلەر بىلەن بېقىپ كېلىۋاتقان پەرۋەردىگارىڭلارغا يالغۇز ئىبادەت قىلىڭلار، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسىنى شېرىك قىلماڭلار، دەپ بۇيرۇماقتا. ئۇ زات سىلەرنى ياراتقان ۋە سىلەردىن ئىلگىرى ئۆتكەن ئاتا-بوۋىلىرىڭلارنىمۇ ياراتقان. بۇنداق قىلىشىڭلارنىڭ مەقسىتى شۇكى، سىلەر ئاللاھنىڭ ئەمرلىرىنى ئورۇنداپ، چەكلىمىلىرىدىن يېنىپ، ئۇنىڭ ئازابىدىن ساقلىنىپ، تەقۋادارلاردىن بولۇشۇڭلار. يەنى ئاللاھ بىلەن ئۆزۈڭلار ئارىسىدا ئازابتىن قوغدايدىغان بىر توساق ھاسىل قىلىشىڭلار ئۈچۈن، ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىڭلار.

3) بۇ ئايەتتىن چىقىدىغان پايدىلىق ئەقىدىلەر ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ تائالا پۈتۈن ئىنسانلارنى ئۆزىگە ئىبادەت قىلىشقا چاقىرىدۇ، بۇ ئىسلام دىنىنىڭ ئومۇميۈزلۈك ۋە ھەممە ئادەمگە قارىتىلغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئىبادەتنىڭ ئاساسى ئاللاھنى بىرلەشتۈرۈش (تەۋھىد) بولۇپ، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسىنى شېرىك قىلماسلىق كېرەك.
• ئاللاھنىڭ بىزنى ۋە ئۆتكەنكىلەرنى يارىتىشى ئۇنىڭ قۇدرىتى ۋە مەرھەمەتلىك پەرۋەردىگار ئىكەنلىكىنىڭ دەلىلىدۇر.
• ئىبادەتنىڭ مەقسىتى تەقۋادارلىق، يەنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قوغدىنىش ۋە ئۇنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىشتۇر.
• بۇ ئايەت ئىنساننى ئۆزىنىڭ يارىتىلىش مەنبەسى ھەققىدە ئويلىنىشقا ۋە شۈكرى قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى پاكلىق، تەقۋالىق ۋە ئاللاھقا قۇلچىلىق قىلىش ئارقىلىق جەمئىيەتتە ياخشىلىق ۋە ئىناقلىقنى تىكلىشكە يېتەكلەيدۇ.