بقرہ سۈرىسى — ئايەت 263

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• قَوْلٌ مَّعْرُوفٌ: ياخشى، كۆڭۈلنى ئېرىتىدىغان، ئەدەپلىك سۆز.
• مَغْفِرَةٌ: كەچۈرۈم قىلىش، سورىغۇچىنىڭ ئىلھافىنى كەچۈرۈش، ئەيىبىنى يېپىش.
• أَذًى: ئازار بېرىش، مىننەت قىلىش، ياكى تەئنى قىلىش.
• غَنِيٌّ: باي، ھېچ نەرسىگە موھتاج ئەمەس.
• حَلِيمٌ: ھەلىم، ئازاب قىلىشقا ئالدىمايدىغان.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرگە ئەڭ ياخشى ئەخلاقنى ئۆگىتىدۇ. بىر كىشى سەندىن ياردەم سورىسا، ئۇنىڭغا يۇمشاق، ئەدەپلىك سۆز قىلىش، ياكى ئۇنىڭ سوراشتىكى ئىلھافىنى كەچۈرۈم قىلىش — بۇ ئەمەل ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا شۇنداق بىر سەدىقىدىن ياخشىدۇركى، ئۇ سەدىقىدىن كېيىن سەدىقە قىلغۇچى سەدىقە ئالغۇچىغا مىننەت قىلىپ ياكى ئۇنىڭغا ئازار بېرىپ قويسا، بۇ سەدىقە ئەمەلىيەتتە ئۇنىڭ ساۋابىنى يوقىتىۋېتىدۇ. شۇڭا، ئەگەر بىرەر كىشىگە ياردەم قىلالمايدىغان بولساڭ، ئۇنىڭغا يۇمشاق سۆز قىلىش، كەچۈرۈم سوراش، ياكى ئۇنىڭ ئەيىبىنى يېپىش — بۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ نەزىرىدە ئەڭ ياخشى ئەمەلدۇر. ئاللاھ تائالا ھېچ كىشىنىڭ سەدىقىسىگە موھتاج ئەمەس، ئۇ بايدۇر، ھەممە نەرسىدىن بىھاجەتتۇر. شۇنداقلا ئۇ ھەلىمدۇر، بەندىلىرىنى گۇناھ قىلغاندا دەرھال جازالاشقا ئالدىمايدۇ، بەلكى تەۋبە قىلىشىغا پۇرسەت بېرىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ياردەم قىلغاندا كۆڭۈلنى ئېرىتىدىغان سۆز قىلىش، كەچۈرۈم قىلىش ۋە ئەيىب يېپىش — سەدىقە قىلىپ ئاندىن ئازار بېرىشتىن كۆپ ياخشىدۇر. ئاللاھ تائالا بىزنىڭ ھەر بىر ياخشى سۆزىمىزنى، ھەر بىر كەچۈرۈمىمىزنى بىلىدۇ ۋە ئۇنىڭغا مۇكاپات بېرىدۇ. شۇڭا، كىشىلەرگە ياردەم قىلغاندا ياكى سەدىقە بەرگەندە، ئۇنىڭ كۆڭلىنى ئېرىتىش، ئۇنىڭ ھۆرمىتىنى ساقلاش ۋە ئۇنىڭغا ئازار بەرمەسلىك — ئىسلام ئەخلاقىنىڭ ئاساسىدۇر. بۇ ئايەت بىزنى ياخشى سۆزلەشكە، كەچۈرۈمچان بولۇشقا ۋە سەدىقە قىلغاندا مىننەت قىلماسلىققا چاقىرىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنىڭ ھەر بىر ياخشى ئەمەلىمىزنى قوبۇل قىلغاي ۋە بىزنى ھەلىملىك بىلەن مۇئامىلە قىلغاي.