Аль-Бакара сүресі — Аят 263

1. Сөздерге түсініктеме:

• قَوْلٌ مَّعْرُوفٌ — жұмсақ, көркем сөз; адамның көңілін жылытатын жақсы лебіз.
• مَغْفِرَةٌ — кешірім; мұқтаж адамның қол үшін сұрап қысылуын, яки біреудің өзіңе жасаған кемшілігін кешіру.
• أَذًى — зиян, реніш; садақадан кейін міндетсіп, бетіне басып, көңілін қалдыру.
• غَنِيٌّ — бай, мұқтаж емес; Аллаһ пенделерінің садақасына мұқтаж емес.
• حَلِيمٌ — ұстамды, асықпайтын; құлдарын дереу жазаламай, мұрсат беретін.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта садақа берудің сыртқы көрінісіне емес, оның астарындағы ниет пен әдепке назар аудартады. Біреуге жылы сөз айту, оның көңілін көтеру, яки оған кешіріммен қарау — артынан міндетсіп, бетіне басып, ренжітетін садақадан әлдеқайда қайырлы. Себебі мұндай садақа адамның жүрегін жаралап, жақсылықтың орнына өкпе-реніш әкеледі. Ал жұмсақ сөз бен кешірім жүректі жылытып, адамдар арасындағы бауырластықты нығайтады. Сондықтан Аллаһ пенделерінің садақасына мұқтаж емес екенін, әрі оларды дереу жазалауға асықпайтынын, кемшіліктеріне мұрсат беретінін білдіреді. Бұл — Аллаһтың кемел байлығы мен ұстамдылығының көрінісі.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Ислам діні тек материалдық көмекке ғана емес, жүрек жылуына, жақсы сөзге және кешірімге де үлкен мән береді.
• Садақа бергенде оны міндетсіп, бетіне басу — жақсылықты жоятын ауыр кемшілік.
• Жұмсақ сөз бен кешірім көп жағдайда қаржылай көмектен де артық пайда әкеледі, өйткені ол адамның абыройын сақтайды.
• Аллаһ бай, ешкімнің садақасына мұқтаж емес; сондықтан садақаны тек Оның разылығы үшін, таза ниетпен беру керек.
• Аллаһ ұстамды, пенделерінің қателіктерін дереу жазаламайды; бұл — бізге де кешірімді болуға үлгі.
• Ислам — мейірімділік, әдеп және адамгершілік діні; ол адамдар арасындағы қарым-қатынасты сүйіспеншілік пен сыйластыққа құруға шақырады.