بقرہ سۈرىسى — ئايەت 87

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• آتَيْنَا: بەردۇق، ئاتا قىلدۇق.
• الْكِتَابَ: كىتاب، بۇ يەردە تەۋراتنى كۆرسىتىدۇ.
• قَفَّيْنَا: ئارقىسىدىن ئەگەشتۇردۇق، كەينى-كەينىدىن ئەۋەتتۇق.
• الْبَيِّنَاتِ: ئوچۇق-ئاشكارا مۆجىزىلەر، روشەن دەلىللەر.
• أَيَّدْنَاهُ: ئۇنى كۈچلەندۈردۇق، قوللىدۇق.
• رُوحِ الْقُدُسِ: مۇقەددەس روھ، يەنى جەبرائىل ئەلەيھىسسالام.
• تَهْوَى: ھەۋەس قىلىدۇ، ياخشى كۆرىدۇ، خالايدۇ.
• اسْتَكْبَرْتُمْ: تەكەببۇرلۇق قىلدىڭلار، ئىماندىن باش تارتىپ چوڭچىلىق قىلدىڭلار.
• فَرِيقًا: بىر پىرقە، بىر گۇرۇھ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە بەنى ئىسرائىل قەۋمىگە ئۆزىنىڭ ئۇلارغا بەرگەن نېمەتلىرىنى ئەسكەرتىدۇ. ئاللاھ مۇسا ئەلەيھىسسالامغا تەۋراتنى ئاتا قىلدى، ئۇنىڭدىن كېيىن بىر-بىرىنىڭ ئارقىسىدىن نۇرغۇن پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتتى. شۇنداقلا ئىيسا ئىبنى مەريەمگە ئوچۇق-ئاشكارا مۆجىزىلەرنى بەردى — ئۆلۈكلەرنى تىرىلدۈرۈش، ئەما ۋە مەخەس كېسەللىكلىرىنى ساقايتىش قاتارلىقلار — ۋە ئۇنى جەبرائىل ئەلەيھىسسالام بىلەن كۈچلەندۈردى.

ئاندىن ئاللاھ تائالا بەنى ئىسرائىلنى ئەيىبلەپ مۇنداق دەيدۇ: ئەي بەنى ئىسرائىل! ھەر قاچان سىلەرگە بىر پەيغەمبەر ئاللاھنىڭ ۋەھىيىسىنى ئېلىپ كەلگەندە، ئەگەر ئۇ سىلەرنىڭ نەپسى خاھىشىڭلارغا ئۇيغۇن كەلمىسە، سىلەر تەكەببۇرلۇق قىلىپ، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشتىن باش تارتىسىلەر. شۇ سەۋەبتىن بەزى پەيغەمبەرلەرنى يالغانغا چىقىرىسىلەر، يەنە بەزىلىرىنى ئۆلتۈرىسىلەر. زەكەرىيا ۋە يەھيا ئەلەيھىسسالاملارنى ئۆلتۈرگەنلىرىڭلار ۋە ئىيسا ۋە مۇھەممەد ئەلەيھىسسالاملارنى يالغانغا چىقارغانلىقىڭلار بۇنىڭ ئوچۇق دەلىلىدۇر.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ تائالا ئۆز پەيغەمبەرلىرىنى ھەر دەۋردە ئەۋەتىپ، ئىنسانلارنى ھىدايەت قىلىشقا داۋاملىق ئەھمىيەت بەرگەن. بۇ ئاللاھنىڭ ئىنسانلارغا بولغان چەكسىز مېھرىبانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
• ھەۋەس-خاھىش ئىنساننى ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشتىن توسىدۇ. ئىسلام دىنى ھەر قانداق ھەقىقەتنى ئەقىل ۋە ئىلمىي ئاساستا قوبۇل قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• تەكەببۇرلۇق ۋە چوڭچىلىق ئىنساننى ھەلاقەتكە يېتەكلەيدۇ. ئىسلام دىنى كىچىك پېئىللىق، تەۋەززۇئ ۋە ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىش پەزىلەتلىرىنى تەرغىب قىلىدۇ.
• ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىنى يالغانغا چىقىرىش ياكى ئۇلارغا زىيان يەتكۈزۈش ئەڭ چوڭ گۇناھلاردىن سانىلىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە پەيغەمبەرلەرگە ھۆرمەت قىلىش ۋە ئۇلارنىڭ كەلتۈرگەن ھىدايىتىگە ئەمەل قىلىشنىڭ مۇھىملىقىنى ئەسكەرتىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى ئەقىل ۋە ئىلمىي دەلىللەرگە ئاساسەن ئىمان ئېيتىشقا چاقىرىدۇ. ئىيسا ئەلەيھىسسالامغا بېرىلگەن مۆجىزىلەر ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ ئوچۇق دەلىلىدۇر.
• بۇ ئايەت ئارقىلىق ئىسلام دىنىنىڭ ئالدىنقى پەيغەمبەرلەرگە ۋە ئۇلارغا نازىل قىلىنغان كىتابلارغا بولغان ھۆرمىتىنى كۆرەلەيمىز. ئىسلام دىنى بارلىق ئىلاھىي دىنلەرنىڭ داۋامى ۋە تاماملىغۇچىسىدۇر.