Аль-Анбия сүрәсе — Аять 19

Сүзләрнең мәгънәләре:

• يَسْتَكْبِرُونَ — тәкәбберләнү, зурсыну, баш тарту.
• يَسْتَحْسِرُونَ — ару, хәлсезләнү, туйдыру, эштән туктау.

Аять тәфсире:

Җирдә һәм күкләрдә булган һәрбер нәрсә — Аллаһы Тәгаләнең мөлке, Аның коллары һәм барлыкка китергән мәхлукатлары. Әгәр дә кешеләр Аллаһка гыйбадәт кылудан тәкәбберләнсәләр яки моңа иренсәләр, бу — аларның зур хатасы. Чөнки Аллаһының хозурындагы фәрештәләр — Аңа иң якын булган мәхлукатлар — беркайчан да Аңа гыйбадәт кылудан тәкәбберләнмиләр, зурсынмыйлар. Алар төнне-көндез, йокысыз һәм ару-талусыз, туктаусыз рәвештә Аллаһны тәсбих итәләр, Аңа гыйбадәт кылалар. Алар өчен бу гыйбадәт авыр түгел, алар аннан туймыйлар һәм ару-талу белмиләр. Бу — Аллаһы Тәгаләнең бөеклеген һәм Аның барлык мәхлукатлардан бик үк ихтыяҗсыз икәнен күрсәтә. Әгәр фәрештәләр кебек пакь мәхлукатлар Аллаһка гыйбадәт кылудан баш тартмыйлар икән, димәк, кешеләргә дә Аңа гыйбадәт кылудан баш тарту яки тәкәбберләнү килешми. Шулай ук бу аять Аллаһтан башкага гыйбадәт кылучы мөшрикләрнең хаталыгын фаш итә: ничек инде Аллаһның үз колларын Аңа тиңдәш итәргә мөмкин? Барлык мәхлукатлар — Аның коллары, ә кол үз хуҗасына гыйбадәт кылырга тиеш, ә үзе кебек колга гыйбадәт кылу — бөтенләй акылсызлык.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Аллаһы Тәгалә — барлык галәмнәрнең бердәнбер хуҗасы һәм идарәчесе, Аның мөлкендә бернинди тиңдәш юк.
• Фәрештәләрнең гыйбадәте — ихлас, туктаусыз һәм ару-талусыз; алар Аллаһның бөеклеге каршында тәкәбберлекне бөтенләй белмиләр.
• Кеше өчен тәкәбберлек — гыйбадәтнең кабул булуына киртә; кеше Аллаһка тыйнаклык һәм ихласлык белән генә якынлаша ала.
• Гыйбадәт кылу — кеше өчен авыр йөк түгел, ә бәлки күңел тынычлыгы һәм рухи яктылык чыганагы; чөнки Аллаһ Аңа гыйбадәт кылучыларны һичвакыт ярдәмсез калдырмый.
• Бу аять кешеләрне Аллаһка гыйбадәт итәргә, Аның рәхмәтенә ирешергә һәм фәрештәләр кебек ихлас булырга дәртләндерә.