Anbiyo surasi — Oyat 19

Kalimalarning ma'nolari:

• لَا يَسْتَكْبِرُونَ – kibr qilmaydilar, o‘zlarini katta tutib, ibodatdan bosh tortmaydilar.
• وَلَا يَسْتَحْسِرُونَ – charchamaydilar va zerikmaydilar, ibodatdan toliqmaydilar.

Tafsir:

Osmondagi va yerdagi barcha mavjudotlar — farishtalar, insonlar, jinlar, hayvonlar va barcha narsalar — Allohning mulkidir. Uning hukmronligi va egaligi ostidadirlar. Allohning huzuridagi farishtalar esa O‘zining maxsus bandalaridir. Ular Allohga ibodat qilishdan hech qachon kibr qilmaydilar, ya’ni o‘zlarini ulug‘lab, ibodatdan bosh tortmaydilar. Shuningdek, ular ibodatdan charchamaydilar va zerikmaydilar ham. Ular tunu kun, toliqmasdan va sustlashmasdan Allohga ibodat qiladilar. Agar Allohning eng yaqin va aziz bandalari bo‘lgan farishtalar Uning ibodatidan kibr qilmasa va charchamasa, unda insonlar qanday qilib Allohga ibodat qilishdan bosh tortadilar yoki Unga sherik keltiradilar? Allohga shirk keltirilgan narsalar — butlar, sanamlar — aslida Allohning qullaridir. Ular hech narsaga qodir emaslar. Demak, ularga ibodat qilish mutlaqo noto‘g‘ri va aqlsizlikdir.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo‘minlarga ibodatda davom etish va undan charchamaslikni o‘rgatadi. Farishtalar kabi biz ham Allohga sodiq va doimiy ibodat qilishga harakat qilishimiz kerak.
• Allohning buyukligi va qudrati haqida fikr yuritish insonni kamtarlikka va Unga bo‘lgan muhabbatni oshirishga yetaklaydi.
• Ibadatdan kibr qilish — kufrning belgisidir. Iymonli inson o‘zini Allohning bandasi deb biladi va Unga bo‘lgan itoatini g‘urur bilan emas, balki kamtarlik bilan ado etadi.
• Bu oyat insonni shirkdan qaytaradi va faqat Allohga ibodat qilishga chorlaydi, chunki Uning o‘zi haqiqiy ma’buddir.