انبیاء سۈرىسى — ئايەت 24

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «أَمِ»: بەلكى، ياكى دېگەن مەنىدە بولۇپ، بۇ يەردە ئىنكار ۋە تەئەججۈپ بىلدۈرىدۇ.
• «اتَّخَذُوا»: ئۇلار قىلىۋالدى، تۇتۇۋالدى.
• «مِن دُونِهِ»: ئاللاھتىن باشقا، ئاللاھنى قويۇپ.
• «آلِهَةً»: مەبۇدلار، ئىلاھلار.
• «بُرْهَانَكُمْ»: دەلىلىڭلار، پاكىتىڭلار، ھۆججىتىڭلار.
• «ذِكْرُ»: ئەسكەرتمە، ۋەز-نەسىھەت، شۇنداقلا زىكىر (قۇرئان) مەنىسىدە.
• «مَعِيَ»: مەن بىلەن بىرگە، مېنىڭ يېنىمدىكىلەر.
• «مُعْرِضُونَ»: يۈز ئۆرۈگۈچىلەر، باش تارتقۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام، بۇ مۇشرىكلار ئاللاھنى قويۇپ باشقا نەرسىلەرنى ئىلاھ قىلىۋالدىمۇ؟ ئۇلار ئۆزلىرى ئىبادەت قىلىۋاتقان بۇ مەبۇدلارنىڭ ھەقىقەتەن ئىلاھلىققا لايىق ئىكەنلىكىگە قانداق دەلىل-پاكىت كەلتۈرەلەيدۇ؟ ئۇلارغا ئېيتقىن: ئەگەر راست دېگەن بولساڭلار، دەلىلىڭلارنى كەلتۈرۈڭلار! ئەمما ئۇلارنىڭ قولىدا ھېچقانداق دەلىل يوق. چۈنكى مېنىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن كەلتۈرگەن بۇ قۇرئان كەرىمىم ۋە مەندىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرگە نازىل قىلىنغان كىتابلارنىڭ ھەممىسى پەقەت يالغۇز ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشنى بۇيرۇيدۇ، ئۇلارنىڭ ئىلاھ قىلىۋالغان نەرسىلىرىنى جەزملەيدىغان ھېچقانداق دەلىل يوق. ئەكسىچە، بۇ كىتابلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ، ئاللاھنىڭ ھېچقانداق بالىسى ياكى شېرىكى يوقلۇقىنى ئېلان قىلىدۇ.

ئەمەلىيەتتە، ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى ھەقىقەتنى بىلمەيدۇ. ئۇلار ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ئەمەلىيىتىگە ئەمەلىيەتتە ئەقىل-پاراسەت ئىشلەتمەي، پەقەت ئەنئەنىگە ئەگىشىپ، جاھىللىق ۋە تەقلىد قىلىش بىلەنلا ئىلاھلارنى قىلىۋالغان. شۇڭا ئۇلار ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشتىن يۈز ئۆرۈپ، ئۇنىڭدىن باش تارتىۋاتىدۇ.

ئى ئىنسانلار! ئويلىنىڭلار! ئاللاھ سىلەرگە قۇرئان كەرىم ئارقىلىق ھەقىقەتنى ئېنىق بايان قىلدى. ئۇنىڭدىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرگە نازىل قىلىنغان كىتابلارمۇ ئوخشاش ھەقىقەتنى يەتكۈزدى. ئەگەر سىلەر ھەقىقەتنى ئىزدىسەڭلار، بۇ كىتابلارنىڭ ھەممىسى سىلەرنى يالغۇز ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشقا يېتەكلەيدۇ. ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە ئىمان ئېيتىش، ئىنسان قەلبىنى تىنچلىققا ۋە ھەقىقىي بەختكە ئېرىشتۈرىدۇ. ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىڭلار، ئەقىل-پاراسىتىڭلارنى ئىشلىتىڭلار، جاھىللىق ۋە تەقلىدگە ئەمەس، بەلكى دەلىل-پاكىتقا ئاساسلانغان ئىمانغا ئېرىشىڭلار. ئاللاھ سىلەرنى ھىدايەت قىلسۇن!