سورت انبياء — آیت 65

د معاني کلمو تشریح:

• نُكِسُوا: بېرته راوګرځول شول، د باطل لوري ته بېرته وګرځول شول.
• عَلَىٰ رُءُوسِهِمْ: د خپلو سرونو په سر، یعنې په حیرانتیا او شرمندګۍ سره.
• يَنطِقُونَ: خبرې کوي، وینا کوي.

د آیت تفسیر:

کله چې حضرت ابراهیم علیه السلام خپل قوم ته وویل چې دا بتان نه خبرې کوي او نه ګټه یا زیان دررسوي، نو قوم یې په لومړي سر کې وویل: "ته دې دا کار کړی دی؟" ابراهیم علیه السلام په حکمت سره ځواب ورکړ: "بلكې د دوی مشر (لوی بت) دا کار کړی دی، نو له دوی څخه پوښتنه وکړئ که چېرې خبرې کوي." نو قوم په خپلو زړونو کې پوه شو چې دا بتان خبرې نه شي کولای، او ویې ویل: "تاسو (پخپله) ظالمان یئ." خو بیا هم دوی له خپل عناد او کفر څخه لاس وانه خیست، او بېرته د خپل پخواني باطل فکر په لور وګرځېدل. دوی ابراهیم علیه السلام ته وویل: "ته ښه پوهېږې چې دا بتان خبرې نه کوي، نو ته ولې موږ ته وایې چې له دوی څخه پوښتنه وکړو؟" په دې توګه دوی په خپله خبره د ابراهیم علیه السلام پر ضد دلیل وړاندې کاوه، خو په حقیقت کې دا د دوی پر ضد دلیل و، ځکه چې دوی پخپله ومنله چې دا بتان نه خبرې کوي او نه عبادت ته مستحق دي.

د آیت څخه ترلاسه شوې ګټې:

1. د حق په وړاندې د باطل پیروانو عناد او ټینګار: کله چې د انسان زړه له حق څخه مخ واړوي، نو حتی روښانه دلیلونه هم د هغه پر ضد نه شي بدلولی.
2. د حضرت ابراهیم علیه السلام حکمت او هوښیارتیا: هغه په داسې طریقه خپل دلیل وړاندې کړ چې قوم یې پخپله د بتانو د بې ارزښتۍ اقرار وکړ.
3. توحید او د شرک باطل والی: دا آیت ښیي چې شرک په عقل او منطق سره سمون نه لري، ځکه چې معبود باید د عبادت وړ وي او عبادت یوازې هغه څوک کولای شي چې اوریدل، لیدل او خبرې کول ولري.
4. د قرآن داستانونه د عبرت لپاره دي: دا کیسه موږ ته درس راکوي چې د حق په لاره کې ثابت قدم اوسو او له باطل سره په حکمت سره مقابله وکړو.