Ənbiya surəsi — Ayə 65

Kəlmələrin mənaları:

• نُكِسُوا – (başları üstə) çevrildilər, geri qaytarıldılar.
• عَلَىٰ رُءُوسِهِمْ – başları üstə, yəni əvvəlki halətlərinə, inadkarlıqlarına qayıtdılar.
• لَقَدْ عَلِمْتَ – sən artıq bilirsən, yəqin bilirsən.
• يَنطِقُونَ – danışırlar, söz deyirlər.

Təfsir:

İbrahim (əleyhis-salam) onları tutduğu məntiqli dəlillərlə susdurduqdan sonra, onlar bir anlıq aciz qalıb özlərinin zülm etdiklərini etiraf etdilər. Lakin bu etiraf uzun sürmədi. Tezliklə yenidən öz inadkarlıqlarına, küfr və cəhalətlərinə qayıtdılar. Başları üstə çevrildilər – yəni batil fikirlərinə, köhnə vərdişlərinə qayıdıb dedilər: "Ey İbrahim! Sən artıq bilirsən ki, bu bütlər danışmır. Bəs necə olur ki, bizə onları soruşmağı təklif edirsən?"

Onlar bu sözü özlərinə dəlil hesab edirdilər, amma əslində bu, onların əleyhinə dəlil idi. Çünki İbrahim (əleyhis-salam) onlara demişdi: "Başınıza gələnləri ən böyük bütünüzdən soruşun!" Onlar isə etiraf etdilər ki, bu bütlər danışmır, heç bir şeyə qadir deyillər. Beləliklə, öz dilləri ilə bütlərin acizliyini, gücsüzlüyünü təsdiq etdilər və İbrahimin (əleyhis-salam) haqlı olduğunu bildilər.

Bu ayədə bizə gözəl bir ibrət var: İnsan nə qədər inadkar olsa da, haqq qarşısında aciz qalır. Bütlərə, cansız varlıqlara, yaxud hər hansı bir məxluqa ibadət edənlər – məntiq və dəlil qarşısında mütləq məğlub olurlar. Çünki haqq olan Allahın dini aydın, sadə və məntiqlidir. Quran və Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) gətirdiyi dəlillər qarşısında hər bir batil öz acizliyini göstərir.

Ey mömin! Sən də İbrahim kimi haqqı təbliğ edərkən heç vaxt ümidini itirmə. Dəlilin, səbrin və Allaha təvəkkülünlə batil əhlinin dili bağlanar. Onların inadkarlığı isə ancaq özlərinə zərər gətirər. Allah haqqı qoruyanların dostudur və onları həmişə zəfərə çatdırar.