Surat Al-Anbiya — Ayat 65

1. Tembung-tembung sing perlu dijlentrehake:

• نُكِسُوا (nukisū): padha dibalikake, padha bali maneh marang kekafiran sawise sadurunge ngakoni kaluputane.
• عَلَىٰ رُءُوسِهِمْ ('alā ru'ūsihim): ing ndhuwur sirahe, tegese padha mundur, bali marang dalan sing salah, kaya wong sing mlaku banjur dibalik sikile munggah.
• يَنطِقُونَ (yanṭiqūn): padha bisa ngomong, padha bisa micara.

1. Tafsir ayat:

Sawise Nabi Ibrahim a.s. ngasorake wong-wong kafir mau kanthi bukti sing cetha, yaiku nalika dheweke ngandhakake yen patung-patung sing disembah mau ora bisa mangan, ora bisa ngomong, lan ora bisa menehi manfaat apa-apa, wong-wong mau banjur padha meneng lan ngakoni kaluputane dhewe. Nanging ora suwe, atine padha bali maneh marang watak wangkal lan gumedhe. Padha mundur saka kebeneran sing wis cetha, lan bali maneh marang kekafiran.

Banjur padha ngucap marang Nabi Ibrahim: "He Ibrahim, kowe mesthi wis ngerti tenan yen patung-patung iki ora bisa ngomong. Yen ngono, kepiye kok kowe mrentahake awake dhewe takon marang patung-patung iki?" Padha nganggep tembung iki minangka alasan kanggo mbenerake awake dhewe, nanging malah dadi bukti sing nglawan awake dhewe. Merga yen patung-patung mau pancen ora bisa ngomong, ora bisa mangsuli, lan ora bisa tumindak apa-apa, mesthine ora pantes disembah lan ora pantes dianggep tuhan.

Dadi, ayat iki nuduhake kepiye wong-wong kafir mau wis ngerti kebeneran ing njero atine, nanging amarga kesombongan lan wangkal, padha ora gelem nampa kebeneran mau. Padha golek-golek alasan kanggo mbantah, nanging alasan mau malah dadi bukti sing luwih kuat yen patung-patung sing disembah mau pancen ora duwe daya apa-apa.

1. Faedah sing bisa dijupuk:

• Ayat iki mulangake yen wong sing gumedhe lan wangkal kerep ngerti kebeneran ing njero atine, nanging ora gelem ngakoni lan nampa. Mula, kita kudu tansah mbukak ati lan siyap nampa kebeneran saka ngendi wae asale.
• Ayat iki uga nuduhake yen nyembah barang saliyane Allah, kaya patung utawa apa wae sing ora bisa ngomong lan ora bisa menehi manfaat, iku pancen ora ana gunane. Mung Allah SWT sing pantes disembah, sing Maha Kuasa, Maha Ngerti, lan Maha Mulya.
• Kita dielingake supaya ora nggunakake alasan sing ora bener kanggo mbantah kebeneran. Merga alasan sing ora bener mau malah bakal dadi bukti sing nglawan awake dhewe ing ngarsane Allah.
• Ayat iki nuwuhake rasa syukur marang Allah amarga wis paring pituduh lan iman ing ati kita. Kita kudu tansah njaga iman lan ora bali marang kekafiran kaya sing ditindakake wong-wong kafir mau.
• Kanthi mangerteni crita iki, kita dadi luwih tresna marang Al-Qur'an, merga Al-Qur'an ngemot piwulang-piwulang sing cetha lan bisa dadi pituduh urip ing donya lan akhirat.