Аль-Хаджж сүресі — Аят 30

1. Сөздердің мағынасы:

• حُرُمَاتِ اللَّهِ — Аллаһтың қасиетті шектері, яғни бұзуға болмайтын нәрселер (қасиетті айлар, қасиетті жерлер, ихрам кезіндегі тыйымдар, құрбандық және т.б.).
• الْأَنْعَامُ — түйе, сиыр, қой-ешкі сияқты төрт түлік мал.
• مَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ — сендерге Құранда оқылып, харам етілген нәрселер (өлексе, қан, шошқа еті және т.б.).
• الرِّجْسَ — лас, пәк емес, жиіркенішті нәрсе.
• الْأَوْثَانِ — пұттар, яғни Аллаһтан басқа табынылатын мүсіндер мен бейнелер.
• قَوْلَ الزُّورِ — жалған сөз, өтірік, жала.

1. Аяттың тәпсірі:

Осы айтылған нәрселер — яғни ихрамнан шығу, шаш қысқарту, тырнақ алу, кір-қоқыстан тазару, нәзірді орындау және Кағбаны тауап ету — Аллаһтың бұйырған парыздары. Ендеше, Аллаһ белгілеген осы қасиетті шектерді ұлықтаңдар.

Кімде-кім Аллаһтың қасиетті шектерін ұлықтаса — яғни ихрам кезінде тыйым салынған нәрселерден бойын аулақ ұстап, Аллаһтың шектерін бұзудан сақтанса, — бұл оның Раббысының қасында жақсылыққа апарар іс. Бұл оған дүниеде де, ақыретте де игілік әкеледі.

Аллаһ сендерге төрт түлік малды — түйе, сиыр, қой-ешкіні — жеуге адал етті. Бірақ Құранда оқылып, харам етілген нәрселерді (өлексе, қан, шошқа еті, Аллаһтан басқаға бағышталған мал және т.б.) жеуге болмайды. Жаһилият дәуіріндегі арабтар кейбір малдарды өздерінен-өзі харам санайтын — бұл аят сол жалған сенімді жоққа шығарады.

Сондай-ақ пұттарға табынудан — ол лас әрі жиіркенішті іс — және жалған сөйлеуден, өтірік айтудан, Аллаһ пен адамдарға жала жабудан аулақ болыңдар.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһтың қасиетті шектерін ұлықтау — иманның кемелдігінің белгісі. Кім оларды құрметтесе, ол өзіне жақсылық жасайды.
• Ислам діні адамды тазалыққа, пәктікке шақырады: пұтқа табыну мен өтірік — рухани лас нәрселер, мүмін олардан бойын аулақ ұстауы керек.
• Аллаһ адамдарға төрт түлік малды адал етіп, өмірді жеңілдетті. Дінде шамадан тыс тыйым салу жоқ — тек Құранда анық харам етілген нәрселер ғана тыйылған.
• Өтірік айту мен жалған сөз — тек әлеуметтік кемшілік қана емес, ол Аллаһтың алдында үлкен күнә. Шынайылық — мүміннің ажырамас қасиеті.
• Бұл аят адамды Аллаһтың разылығына, ақыреттегі сауапқа бастайды: қасиетті нәрселерді ұлықтау — Раббының қасындағы үлкен жақсылық.