Surah Al-Hajj — Aya 30

Ma’anar Kalmomin Ayar:

• Ḥurumāt Allah: Abubuwan da Allah ya haramta yin ƙetare su, kamar ayyukan hajji da umarnan sa, da duk abin da ya wajaba a girmama shi.
• Ar-Rijs: Ƙazanta, wato abin da yake ƙazantar da addini da rai, kamar gumaka.
• Qawl az-Zūr: Maganar ƙarya, wato shaidar zur, da ƙirƙira labari, da yin iftira’i a kan Allah ko a kan halittunsa.

Tafsirin Ayar:

Wannan abin da aka ambata a baya, na cika alkawura, da kankare ƙazanta (kamar aske kai da yanke farce), da kewaya ƙa’aba (tawaf), shi ne abin da Allah ya wajabta muku. Duk wanda ya girmama abubuwan da Allah ya haramta yin ƙetare su, ta wajen nisantar da kansa daga su, da kuma yin su cikin cikakkiyar hanya domin neman yardar Allah, to wannan girmamawa za ta zama alheri a gare shi a wurin Ubangijinsa, a duniya da kuma a lahira.

Kuma Allah ya halatta muku cin dabbobin ni’ima (kamarku, da shanu, da tumaki), amma banda abin da aka karanta muku a cikin Alƙur’ani na haramta shi, kamar mushe, da jini, da naman alade, da sauran abubuwan da aka ambata a cikin suratul Ma’idah. Wannan yana nufin cewa ba a haramta waɗansu dabbobin da Larabawa suka haramta wa kansu ba, kamar su baḥīrah (wadda suka yanke kunnen ta don gumaka) da sā’ibah (wadda suka saki domin gumaka) da waṣīlah (wadda suka keɓe domin gumaka). Don haka ku nisantar da kanku daga ƙazanta, wato gumaka, da kuma nisantar da kanku daga maganar ƙarya da ƙirƙira, kamar yin shaidar zur, da ƙirƙira labari a kan Allah, ko a kan halittunsa.

Fa’idodin Ayar:

1. Wannan ayar tana nuna mana cewa girmama umarnan Allah da nisantar abubuwan da ya haramta yana da lada mai girma a wurin Allah, kuma yana zama hanyar samun alheri a duniya da lahira.
2. Tana koya mana cewa Musulunci ya zo da sauƙi, inda ya halatta cin dabbobin ni’ima, kuma ya kawar da ƙa’idojin jahiliyya waɗanda suka haramta wa kansu abin da Allah bai haramta ba.
3. Tana tunatar da mu cewa tsafta da nisantar ƙazanta (gumaka) wani muhimmin bangare ne na imani, kuma maganar gaskiya da nisantar ƙarya daga manyan halayen da Musulunci yake so ya koyar da al’umma.
4. Ayat tana ƙarfafa mu mu riƙa bin umarnan Allah cikin cikakkiyar hanya, ba tare da ƙari ko ragi ba, domin haka ne ake samun alheri da yardar Allah.