سوره حج — آيت 51

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• سَعَوْا: ڪوشش ڪيائون، ڊوڙ ڪيائون، محنت ڪيائون.
• آيَاتِنَا: اسان جي آيتن ۾، يعني قرآن مجيد جي آيتن ۾.
• مُعَاجِزِينَ: عاجز ڪرڻ وارا، يعني اهو سمجهڻ وارا ته اهي الله کي بيوس ڪري سگهندا يا الله کان اڳتي نڪري ويندا ۽ قيامت ۾ پڪڙ ۾ نه ايندا.
• أَصْحَابُ الْجَحِيمِ: دوزخ جا ساٿي، يعني دوزخ ۾ هميشه رهڻ وارا.

2) تفسير:

هي آيت انهن ماڻهن بابت آهي جيڪي قرآن مجيد جي آيتن کي رد ڪرڻ، انهن ۾ شڪ پيدا ڪرڻ ۽ انهن تي اعتراض ڪرڻ ۾ پوري ڪوشش ۽ محنت صرف ڪن ٿا. اهي پنهنجي دل ۾ اهو وهم پالي ويهن ٿا ته اهي الله کي بيوس ڪري سگهندا، يعني اهي سمجهن ٿا ته اهي الله جي گرفت کان بچي سگهندا ۽ قيامت جي حساب ڪتاب کان ڀڄي سگهندا، يا اهي الله کان اڳتي نڪري ويندا. حالانڪه اهو ممڪن ئي ناهي. اهڙا ماڻهو دوزخ جا ساٿي آهن، يعني اهي دوزخ ۾ داخل ٿيندا ۽ هميشه ان ۾ رهندا، جيئن هڪ ساٿي پنهنجي ساٿي کان الڳ نه ٿيندو آهي، اهڙي طرح اهي به دوزخ کان الڳ نه ٿيندا.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• قرآن مجيد جي آيتن سان مخالفت ۽ انهن کي رد ڪرڻ جي ڪوشش ڪرڻ تمام وڏو ڏوهه آهي، جنهن جو نتيجو دوزخ آهي.
• الله تعاليٰ هر شيءِ تي قادر آهي، ڪو به شخص الله کي بيوس ڪري نٿو سگهي ۽ نه ئي الله جي گرفت کان ڀڄي سگهي ٿو.
• قيامت ۽ آخرت تي يقين رکڻ ضروري آهي، ڇاڪاڻ ته الله تعاليٰ هر هڪ کي ان جي عملن جو حساب ڏيندو.
• قرآن مجيد جي آيتن تي غور ۽ فڪر ڪرڻ، انهن کي سمجهڻ ۽ انهن تي عمل ڪرڻ ئي ڪاميابي جو رستو آهي.
• اسلام ۾ دعوت ڏيڻ ۽ قرآن جي تعليمات کي عام ڪرڻ سان ئي ماڻهو الله جي رحمت ۽ جنت جا حقدار بڻجي سگهن ٿا.