سوره حج — آیه 65

معانی واژگان:

• سَخَّرَ: رام و مسخّر کرد، به تسخیر درآورد.
• الفُلک: کشتیها.
• یُمسِک: نگه میدارد.
• أَن تَقَعَ: تا نیفتد، از افتادن باز میدارد.
• لَرَؤُوفٌ: بسیار مهربان و دلسوز.

تفسیر:

آیا ندیدهای و نمیدانی که خداوند آنچه را در زمین است — از چهارپایان، گیاهان، معادن و جمادات — برای شما رام و مسخّر کرده است تا از آنها در معیشت، رفتوآمد و دیگر نیازهای خود بهرهمند شوید؟ همچنین کشتیها را به قدرت و فرمان خود در دریا به حرکت درآورده تا شما را با بار و کالاهایتان از سرزمینی به سرزمین دیگر برسانند. و اوست که آسمان را نگه داشته تا بر زمین فرو نیفتد و اهل زمین را نابود نکند، مگر به فرمان و مشیت او که این امر تنها در روز قیامت و هنگام برپایی نظام جدید جهان رخ خواهد داد. بهراستی که خداوند نسبت به مردم بسیار رئوف و مهربان است، زیرا با وجود ظلم و نافرمانی آنان، این همه نعمت و آسایش را برایشان فراهم کرده و آنان را از نعمتهای خود بهرهمند ساخته است.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشاندهنده لطف و محبت بیپایان خداوند به بندگان است؛ او با وجود گناهان و ناسپاسیهای ما، همچنان نعمتهایش را بر ما ارزانی میدارد و زمین و آسمان را برای آسایش ما مسخّر کرده است.
• تأمل در تسخیر زمین و دریا و نظم حاکم بر جهان، انسان را به شناخت خالق توانا و حکیم رهنمون میشود و ایمان او را تقویت میکند.
• اگر خداوند لحظهای زمین و آسمان را رها کند، نظام هستی فرو میپاشد؛ پس باید همواره به قدرت و لطف او پناه ببریم و در برابر او فروتن باشیم.
• این آیه دعوتی است به شکرگزاری و استفاده درست از نعمتهای الهی، و یادآوری میکند که همه این نعمتها امانتی از سوی خدای رحمان در دست ماست.