سوره حج — آیه 64

معانی کلمات:

• غنی: بینیاز، کسی که به هیچ چیز و هیچ کس احتیاج ندارد.
• حمید: ستودهشده، کسی که در همه حال سزاوار ستایش و حمد است.

تفسیر آیه:

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، همه از آنِ خداوند است؛ چه از نظر آفرینش، چه از نظر مالکیت و چه از نظر بندگی. تمام موجودات، محتاج تدبیر و فضل او هستند و هیچ چیزی از حیطه قدرت و فرمانروایی او خارج نیست. سپس خداوند متعال با تأکید، صفات برجسته خود را بیان میکند: بهراستی که خداوند، بینیاز مطلق است؛ او به هیچ مخلوقی نیاز ندارد و همه موجودات به او نیازمندند. همچنین او در همه حال ستودهشده است؛ زیرا ذات و صفات و افعال او همه زیبا و شایسته ستایش است و تمام نعمتها و الطاف او، سپاس و حمد را میطلبد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که مالکیت حقیقی همه چیز از آنِ خداست و ما تنها امانتداران این نعمتها هستیم؛ پس باید در مصرف آنها از او اطاعت کنیم.
• شناخت غنای خداوند، ما را از وابستگی به مخلوقات بینیاز میکند و تنها به او توکل میسپاریم؛ چرا که او هرگز ما را فراموش نمیکند.
• ستایش خداوند در همه حال، نشانه بندگی و شکرگزاری است و همین حمد و سپاس، درهای رحمت و برکت را به روی ما میگشاید.
• این آیه آرامشبخش دلهاست؛ زیرا میدانیم مدبّر این جهان، نهتنها تواناست، بلکه بینیاز و ستوده است و هیچ نقصی در تدبیر او راه ندارد.