سوره حج — آیه 67

معانی کلمات:

• مَنسَکًا: شریعت و عبادت، یا محل و راه عبادت.
• نَاسِکُوهُ: عاملان و انجامدهندگان آن.
• یُنَازِعُنَّکَ: با تو ستیز و مجادله کنند.
• هُدًی مُّسْتَقِیم: راه روشن و درست که هیچ انحرافی در آن نیست.

تفسیر آیه:

خداوند متعال برای هر امتی از امتهای پیشین، شریعت و آیین عبادی خاصی قرار داده بود که آنان به آن عمل میکردند و وظیفه داشتند از آن پیروی کنند. حال که تو ای پیامبر، با شریعت و مناسک خودت مبعوث شدهای، مشرکان قریش و پیروان ادیان دیگر نباید با تو در این امر به ستیز و مجادله برخیزند؛ زیرا تو بر حق هستی و آنان بر باطلاند. آنان به بهانههای واهی، مانند این که میگفتند: «شما حیوانی را که خودتان میکشید میخورید، اما حیوانی را که خدا کشته (مرده) نمیخورید؟!» قصد داشتند در احکام تو ایجاد تردید کنند. اما خداوند به پیامبرش فرمان میدهد که به مجادله با آنان نپردازد و تنها به دعوت مردم به سوی پروردگارش ادامه دهد؛ چرا که او بر راهی روشن و مستقیم قرار دارد که هیچ کجی و انحرافی در آن نیست و همین هدایت الهی، بهترین دلیل بر حقانیت اوست.

فواید و پیامهای آیه:

• هر امتی شریعت و احکام مخصوص به خود را داشته است و اختلاف در مناسک، دلیل بر حقانیت یک دین و بطلان دین دیگر نیست؛ بلکه هر پیامبری مطابق زمان خود شریعتی آورده و دین اسلام کاملترین و آخرین آنهاست.
• مؤمن نباید در برابر دشمنان و مخالفان، درگیر مجادلات بیثمر و جدالهای بیهوده شود؛ بلکه وظیفه اصلی او دعوت به سوی خدا با حکمت و بصیرت است.
• اطمینان به هدایت الهی، بزرگترین آرامش برای دعوتگران است؛ کسی که بر راه مستقیم است، هیچ تردید و نگرانی از مخالفت دیگران ندارد.
• این آیه به مسلمانان میآموزد که در برابر شبهات و اعتراضات مخالفان، استقامت کنند و با اعتماد به حقانیت دین خود، به دعوت و تبلیغ ادامه دهند.