Surah Al-Hajj — Ẹsẹ 67

Ìtumọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ tí ó nílò àlàyé:

• أُمَّةٍ (Ummah): Ẹgbẹ́ ènìyàn tàbí àwùjọ kan tí wọ́n ní ọ̀nà ìsìn kan náà.
• مَنسَكًا (Mansakan): Ọ̀nà ìjọsìn tàbí ìlànà ẹ̀sìn tí a fi ń jọ́sìn Ọlọ́run.
• نَاسِكُوهُ (Nāsikūhu): Àwọn tí wọ́n ń ṣe é, àwọn tí wọ́n ń tẹ̀lé e nínú ìjọsìn wọn.
• فَلَا يُنَازِعُنَّكَ (Falā yunāziʿunnaka): Nítorí náà, kí wọ́n má ṣe jà ọ lẹ́nu, kí wọ́n má ṣe bá ọ jiyàn.
• الْأَمْرِ (Al-Amr): Ọ̀rọ̀ náà, níbí ó ń tọ́ka sí ọ̀rọ̀ ẹ̀sìn àti ìjọsìn.
• هُدًى مُّسْتَقِيمٍ (Hudan Mustaqīm): Ọ̀nà tààràtà, ìtọ́sọ́nà tí kò ní ìwọ̀.

Ìtumọ̀ Àyà náà:

Allahu ṣe àlàyé pé fún gbogbo àwùjọ àti orílẹ̀-èdè tí ó ti kọjá, Ó ti yàn ọ̀nà ìjọsìn àti ìlànà ẹ̀sìn kan tí wọ́n ń tẹ̀lé. Ẹ̀kọ́ náà ni pé kò sí àwùjọ kan tí kò ní ìlànà ìjọsìn tirẹ̀ tí Ọlọ́run fi ránṣẹ́ sí wọn. Nítorí náà, àwọn aláìgbàgbọ́ àti àwọn tí wọ́n ń tẹ̀lé ẹ̀sìn mìíràn kò gbọdọ̀ bá Anọ́bì (ṣàlá lláhu ʿalayhi wa sallam) jiyàn nípa ìlànà ìjọsìn àti ẹ̀sìn tí Ọlọ́run fi ránṣẹ́ sí i. Ìdí ni pé òun ni ó ní ẹ̀tọ́ sí ọ̀rọ̀ náà ju wọn lọ, nítorí pé òun wà lórí òtítọ́, wọ́n sì wà lórí ìṣìnà.

Nígbà tí àwọn aláìgbàgbọ́ ń jiyàn nípa ẹran tí wọ́n ń pa àti ẹran tí wọ́n kò pa, wọ́n ń sọ pé: "Ẹ̀yin ń jẹ ẹran tí ẹ pa, ṣùgbọ́n ẹ kò jẹ ẹran tí Ọlọ́run pa (ìyẹn ẹran tí ó kú fúnra rẹ̀)." Nítorí náà, Allah sọ fún Anọ́bì pé kí ó má ṣe jẹ́ kí wọ́n dá a láàmú, kí ó máa pe àwọn ènìyàn sí ìjọsìn Ọlọ́run nìkan ṣoṣo àti sí ẹ̀sìn rẹ̀. Dájúdájú, Anọ́bì wà lórí ọ̀nà tààràtà tí kò ní ìwọ̀, ọ̀nà tí ó darí sí òtítọ́.

Àwọn ẹ̀kọ́ tí ó ń fà á mọ́ra nínú ẹ̀sìn Islam àti Al-Qur'an:

1. Ọlọ́run dá ìlànà ìjọsìn fún gbogbo àwùjọ: Èyí fi hàn pé Ọlọ́run kò fi àwọn ènìyàn sílẹ̀ láìní ìtọ́sọ́nà. Ó rán àwọn Anọ́bì sí gbogbo àwùjọ pẹ̀lú ìlànà ìjọsìn tí ó yẹ fún wọn. Èyí jẹ́ àánú ńlá fún ẹ̀dá.
2. Ẹ̀sìn Islam ni òtítọ́ tí kò ní ìwọ̀: Allah fi hàn pé Anọ́bì Mùhammad wà lórí ọ̀nà tààràtà. Èyí ń fún ẹni tí ó bá tẹ̀lé e ní ìdánilójú pé òun wà lórí òtítọ́, kò sì sí àìdánilójú nínú ẹ̀sìn náà.
3. Ìpè sí ìjọsìn Ọlọ́run nìkan: Allah pàṣẹ fún Anọ́bì pé kí ó máa pe àwọn ènìyàn sí ìjọsìn Ọlọ́run nìkan ṣoṣo. Èyí ni kókó ẹ̀sìn Islam — ìdúró ṣinṣin lórí ìṣọ̀kan Ọlọ́run (Tawhid).
4. Sùúrù àti ìdúró ṣinṣin nínú ìpè: Kí ẹni tí ó bá ń pe àwọn ènìyàn sí ẹ̀sìn má ṣe jẹ́ kí àwọn alátakò dá a láàmú tàbí kí wọ́n mú un kúrò lórí ìpè rẹ̀. Òtítọ́ wà pẹ̀lú ẹni tí ó wà lórí ọ̀nà tààràtà.
5. Ìdánilójú fún àwọn onígbàgbọ́: Àyà yìí ń fún àwọn onígbàgbọ́ ní ìdánilójú pé wọ́n wà lórí ọ̀nà tí ó tọ́, àti pé ẹ̀sìn Islam ni ẹ̀sìn tí ó péjú, tí kò ní àbùkù. Èyí ń jẹ́ kí wọ́n ní ìfẹ́ sí ẹ̀sìn wọn àti kí wọ́n máa gbé e lárugẹ.