Sure Hac — Ayet 67

Kelime Anlamları:

• Mensek: Şeriat, ibadet, kurban kesme yeri ve usulü; Allah'ın emrettiği dinî hükümler bütünü.
• Nâsikûh: Onu uygulayanlar, o ibadeti yerine getirenler.
• Yünâziunne: Seninle tartışmasınlar, çekişmesinler, seni bu konuda zorlamasınlar.
• Hüdâ: Doğru yol, hidayet, hakka ulaştıran rehberlik.
• Müstakîm: Dosdoğru, eğriliği olmayan, sapmayan yol.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Rabbimiz, Peygamber Efendimiz'e (sallallahu aleyhi ve sellem) ve onun şahsında tüm müminlere önemli bir hakikatı bildirmektedir: Her ümmete, kendi zamanına ve şartlarına uygun bir şeriat, bir ibadet düzeni ve bir kurban/ibadet yöntemi gönderilmiştir. Bu, Allah'ın hikmetinin bir gereğidir; her peygamberin ümmeti, kendilerine emredilen o ibadetleri yerine getirmiştir. Bu, dinin özünün aynı, şeriatlerin ise zamanla değişebilen uygulamalar olduğunu gösterir.

Âyetin iniş sebebiyle ilgili olarak şu rivayet nakledilir: Müşrikler, Peygamber Efendimiz'e (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle demişlerdi: "Siz kendi ellerinizle kestiğiniz hayvanları yiyorsunuz da, Allah'ın öldürdüğü (mekanik bir sebeple ölen) hayvanı (murdar/leş) yemiyorsunuz. Bu nasıl bir iş?" Bu itirazlarına karşılık Allah Teâlâ, Peygamberine sabırlı olmasını ve onlarla bu konuda tartışmaya girmemesini emrediyor. Çünkü her ümmetin kendine has bir şeriatı vardır; bu ümmetin şeriatında ise kurban ve yenilecek hayvanların usulü Allah tarafından belirlenmiştir. Bu, Allah'ın emridir ve tartışmaya kapalıdır.

Rabbimiz, Peygamberine şöyle buyuruyor: "Ey Resulüm! Sakın onların bu kışkırtıcı sözleri seni üzmesin ve seni tartışmaya sürüklemesin. Onların seninle bu konuda çekişmelerine izin verme. Senin görevin tartışmak değil, davet etmektir. Öyleyse sen, insanları Rabbine davet et; onları tevhid inancına, Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmadan ibadet etmeye ve O'nun emirlerine uymaya çağır. Çünkü sen, hiçbir eğriliği bulunmayan, dosdoğru bir yol üzerindesin. Senin yolun hak yoldur; onlarınki ise batıldır. Hak ile batıl tartışmaya girmez; hak, kendini gösterir ve batıl yok olur."

Bu âyet, Müslümanlara çok önemli bir ders verir: Dinin esasları ve ibadetlerin şekli konusunda tartışmaya girmek yerine, güzel bir üslupla davet etmek esastır. Bizler, Allah'ın emrettiği şekilde ibadet ederiz; bu bizim için yeterlidir. Başkalarının itirazları, bizim hakikatimizi değiştirmez. Önemli olan, Rabbimizin rızasını kazanmaktır. O'nun gösterdiği yol, en doğru ve en sağlam yoldur. Bu yolda yürüyenler asla sapıklığa düşmezler.

Ey Rabbimiz! Bizi dosdoğru yoluna ilet, o yoldan ayırma. Bizleri, Peygamberinin sünnetine sımsıkı sarılanlardan eyle. Amin.