Аль-Муминун сүрәсе — Аять 101

Сүзләрнең мәгънәләре:

• الصُّور (сур) — бу — кыямәт көнендә өрүче фәрештә (Исрафил) өрә торган боргы (кернай). Ул ике тапкыр өрелә: беренчесе — барлык тереклекне үтерү өчен, икенчесе — кешеләрне каберләреннән терелтеп чыгару өчен.
• الأنساب (нәсел-нәсәп) — туганлык бәйләнешләре, кабилә-ру мөнәсәбәтләре.
• يتساءلون (бер-берсеннән сорыйлар) — бер-берсе белән хәл белешеп, сорашу.

Аять тәфсире:

Әгәр дә Исрафил фәрештә боргыга (сурга) өрсә — бу кыямәт көне башлануын белдерә. Бу икенче өрү булачак, ул вакытта кешеләр каберләреннән терелеп чыгарлар. Шул көнне кешеләр арасында дөньядагы кебек нәсел-нәсәп белән мактану, туганлык бәйләнешләренә таяну бөтенләй булмаячак. Чөнки һәркем үз гамәлләре өчен җавап бирәчәк, һәм туганлык мөнәсәбәтләре беркемгә дә ярдәм итә алмаячак.

Моннан тыш, ул көнне кешеләр бер-берсеннән сорашмаячаклар, бер-берсенең хәлен белешмәячәкләр. Ни өчен дигәндә, һәр кеше үз хәле, үз гөнаһлары һәм саваплары белән шулкадәр мәшгуль булачак ки, алар башкалар турында уйларга да, сорашырга да вакыт таба алмаячаклар. Курку һәм өмет аларның йөрәкләрен биләп алачак, һәркем үз язмышы турында гына кайгыртачак.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Дөньядагы мактану урынсыз — кешеләр нәсел-нәсәпләре, байлыклары, дәрәҗәләре белән мактаналар, ләкин кыямәт көнендә моның барысы да юкка чыгачак. Чын кыйммәт — иман һәм тәкъвалылыкта.
2. Һәркем үз эше өчен җавап бирәчәк — ул көнне туганнар да, дуслар да бер-берсенә ярдәм итә алмаячак. Шуңа күрә бүгеннән үк изге гамәлләр кылырга, Аллаһыга тәүбә итеп кайтырга кирәк.
3. Ахирәт куркынычлыгы — чынбарлык — бу аять безгә кыямәт көненең бөеклеген һәм авырлыгын искә төшерә. Бу — безне дөньядагы вакытлыча нәрсәләргә алданып калмаска, ә мәңгелек тормышка әзерләнергә өнди.
4. Туганлык мөнәсәбәтләрен дөрес аңлау — Ислам туганлык бәйләнешләрен сакларга өйрәтә, ләкин ул көнне аларның файдасы булмаячагын белеп, без туганнарыбызны да, дусларыбызны да Аллаһы юлына өндәргә тиешбез.