مؤمنون سۈرىسى — ئايەت 101

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• نُفِخَ فِي الصُّورِ: «سۇر»غا پۈۋلەندى. «سۇر» دېگەن مەلەك ئىسراپىل ئەلەيھىسسالام چالغان چوڭ مۈڭگۈزنى كۆرسىتىدۇ.
• أَنسَابَ: «نەسەب»نىڭ كۆپلۈكى بولۇپ، كىشىلەرنىڭ ئاتا-بوۋا جەھەتتىن بولغان قانداشلىق مۇناسىۋىتىنى، يەنى شەجەرىسىنى بىلدۈرىدۇ.
• يَتَسَاءَلُونَ: بىر-بىرىدىن سوراشىدۇ، خەۋەر ئېلىشىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە قىيامەت كۈنىنىڭ دەھشەتلىك مەنزىرىسىنى بىزگە ئېيتىپ بېرىدۇ. ئىسراپىل ئەلەيھىسسالام سۇرغا پۈۋلەپ، ئۆلۈكلەر قەبرىلىرىدىن تىرىلىپ چىققان چاغدا، ئىنسانلار ئارىسىدا ئەمدى نەسەب-نەسەۋەت، قانداشلىق ۋە ئەۋلاد-ئەجداد بىلەن ماختىنىش دېگەن نەرسىلەر قالمايدۇ. دۇنيادا كىشىلەر ئۆزلىرىنىڭ ئەسلىلىك نەسەبى، قەبىلىسى ۋە ئۇرۇق-تۇغقانلىرى بىلەن پەخىرلىنىپ، بىر-بىرىگە «مەن پالانچە ئاتىنىڭ ئەۋلادى» دەپ ماختىنىشاتتى. ئەمما ئۇ كۈندە ھەر كىم ئۆزىنىڭ نەتىجىسى ۋە ئەمەلى بىلەنلا ئالدىراپ قالىدۇ، ھېچ كىم باشقىنىڭ نەسەبىنى سوراپ ياكى ئۇنىڭغا تايىنىپ قالمايدۇ.

شۇنداقلا، ئۇ كۈندە كىشىلەر بىر-بىرىدىن خەۋەر ئېلىشىپ، ھال-ئەھۋال سورىشىشمايدۇ. چۈنكى ھەر بىر ئادەم ئۆزىنىڭ ئاخىرەت ھېسابى ۋە تەقدىرى بىلەن مەشغۇل بولۇپ، باشقىلارغا قاراشقا ۋاقتى ۋە كۈچى قالمايدۇ. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، دۇنيادىكى نەسەب-نەسەۋەت، بايلىق ۋە دۇنيالىق مەنسەپلەر ئاخىرەتتە ھېچقانداق پايدا بەرمەيدۇ. پەقەت ئاللاھقا ئىمان ئېيتىپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان كىشىلەرلا ئۇ كۈندە قۇتقۇزۇلىدۇ.

ئى ئىنسان! بۇ ئايەتنى ئوقۇپ، ئۆزۈڭنى ئويلىغىن. دۇنيادا قانچىلىك ماختىنىپ، نەسەبىڭ بىلەن پەخىرلەنسەڭمۇ، ئاخىرەتتە ھېچ كىم سېنى سورىمايدۇ. شۇڭا، ھاياتلىقىڭنى ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن ئىشلىتىپ، ئاخىرەت ئۈچۈن ياخشى ئەمەللەرنى توپلىغىن. ئاللاھ بىزنى ئاخىرەت كۈنىنىڭ دەھشىتىدىن ساقلىسۇن ۋە بىزنى ياخشى ئەمەل قىلغۇچىلاردىن قىلسۇن.