سوره مؤمنون — آیه 101

معانی کلمات:

• صور: به معنای شیپور یا قرنی است که در آن دمیده میشود و نفخ صور، دمیدن در آن است که نشانه پایان دنیا و آغاز قیامت است.
• أنساب: جمع «نَسَب» به معنای خویشاوندی و پیوند خانوادگی است.
• یتساءلون: از ریشه «سؤال» به معنای پرسیدن از یکدیگر است.

تفسیر آیه:

هنگامی که در «صور» دمیده شود و قیامت برپا گردد، دیگر نسبتها و خویشاوندیهای دنیوی هیچ ارزش و اعتباری نخواهند داشت. در آن روز، مردم به جای افتخار کردن به نسب و تبار خود، چنان غرق در هول و هراس قیامت میشوند که نه به فکر تفاخر به انساب هستند و نه حتی فرصت پرسیدن از حال یکدیگر را دارند. هر کسی تنها به فکر سرنوشت خویش است و از ترس و وحشت آن روز عظیم، همه روابط و پیوندهای دنیوی از میان میرود. در حقیقت، آنچه در دنیا مایه فخر و مباهات بود، در آنجا بیارزش میشود و تنها اعمال و کردار انسانهاست که تعیینکننده جایگاه آنهاست.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که افتخارات دنیوی مانند نسب، ثروت و مقام، همگی زودگذر و بیارزش هستند و در قیامت هیچ سودی برای انسان ندارند. آنچه ماندگار است، ایمان و عمل صالح است.
• یادآوری این حقیقت که در روز قیامت هر کس تنها به فکر خود است، ما را به این نکته رهنمون میشود که در دنیا نیز نباید به غیر از خدا و اعمال نیک دلبسته شویم و باید برای آن روز بزرگ آماده شویم.
• این آیه انگیزهای برای تقویت برادری و محبت در دنیا بر اساس ایمان است، نه بر اساس نسب و قومیت، چرا که تنها تقوا و پرهیزگاری است که نزد خداوند ارزش دارد و ملاک برتری انسانهاست.