Аль-Муминун сүрөсү — Аят 60

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• يُؤْتُونَ (йу'туун): Беришет, аткарышат, алып барышат деген мааниде. Бул жерде Аллах үчүн кылган жакшылык иштерди, зекет жана башка садакаларды билдирет.
• مَا آتَوا (ма аатав): Алар кылган нерселерди, башкача айтканда, аткарган жакшылык иштерин.
• وَجِلَةٌ (важилатүн): Корккон, тынчсызданган, жүрөгү титиреген деген мааниде. Бул жерде алардын жакшылык иштери кабыл болбой калышы мүмкүндүгүнөн коркуусун билдирет.
• رَاجِعُونَ (раажи'уун): Кайтуучулар. Кыямат күнү Аллахтын алдына кайтып барышарын билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала ыймандуу адамдардын дагы бир кооз сыпатын баяндайт. Алар Аллах үчүн зекет, садака жана башка жакшылык иштерди аткарышат. Бирок алар бул иштерди кылып, анан мактанып, өздөрүн бейкүнөө сезишпейт. Тескерисинче, алардын жүрөктөрү коркуу менен титирейт. Себеби алар кылган жакшылыктары Аллах тарабынан кабыл болобу, жокпу деп тынчсызданышат. Алар кыямат күнү Аллахтын алдына кайтып барарын жана ал жерде бардык иштери үчүн жооп берерин бекем ишенишет. Ошондуктан алар жакшылык иштерди көп кылганы менен, ичтеринде Аллахтан коркуу жана анын кабыл кылышын үмүт кылуу сезими бар. Бул — чыныгы ыймандын жана ихсандын белгиси. Алар жакшылык кылуудан тажабайт, бирок өздөрүнүн иштерине мактанып, текеберленбейт. Тескерисинче, ар дайым Аллахтын ырайымына муктаж экендиктерин сезип, коркуу жана үмүт ортосунда жашашат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге жакшылык иштерди көп кылган сайын, жүрөгүбүздө текеберлик эмес, терең коркуу жана момундук болушу керектигин үйрөтөт. Бул — Аллахтын алдында баш ийүүнүн эң жогорку даражасы.
• Аллах Таала ыймандуулардын жүрөгүндөгү коркууну да мактайт. Демек, жакшылык кылгандан кийин «мен жакшы адаммын» деп эмес, «Аллахым, бул ишимди кабыл кыл» деп дуба кылуу — ыймандуунун иши.
• Кыямат күнү Аллахка кайтып барарыбызды эстен чыгарбай, ар бир ишибиз үчүн жооп берерибизди ойлонуу бизди дайыма жакшылыкка түртөт.
• Ислам — бул коркуу менен үмүттүн ортосундагы тең салмактуулук. Аллахтан коркуу бизди күнөөдөн сактайт, ал эми Анын ырайымынан үмүт кылуу бизди жакшылык кылууга шыктандырат.
• Бул аят ошондой эле чын ыймандуу адам өзүнүн жакшылыктарына эч качан ишенип калбастыгын, тескерисинче, дайыма Аллахтын жардамына жана ырайымына муктаж экендигин көрсөтөт. Бул — момундун жүрөгүндөгү нур, аны Аллахка жакындаштырган сыр.