Аль-Муминун сүрөсү — Аят 59

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• يُشْرِكُونَ — "ширк кылышат" деген мааниде. Ширк деген — Аллахка башканы теңеп, Ага ыраазы болууда, сыйынууда, дуба кылууда башкаларды кошуу. Бул сөз аятта "Аллахка эч нерсени шерик кылбайт" деген мааниде келет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала ыймандуу адамдардын дагы бир улуу сыпатын баяндайт: алар Раббисине эч нерсени шерик кылбайт, такыр ширкке барбайт. Башкача айтканда, алар сыйынууну, дуба кылууну, жардам суроону, коркууну, үмүт кылууну жалгыз Аллахка гана арнашат. Алар Аллахка башка бир кудайды, бутту, адамды же башка жаратылган нерсени теңеп койбойт. Бул — тавхиддин (Аллахтын жалгыздыгын моюндоонун) эң негизги талабы.

Айрым аалымдар бул жердеги "ширк кылбайт" деген сүйлөмдүн мааниси кеңири экенин айтышкан: алар ачык-айкын ширкти да, жашыруун ширкти да кылбайт. Ачык ширк — Аллахтан башкага сыйынуу, бут-айкелдерге табынуу сыяктуу нерселер. Жашыруун ширк болсо — рийа (эл көрсүн үчүн жакшы иш кылуу), өзүнүн жакшы амалдары менен мактануу, Аллахтын ордуна башка нерселерге жүрөгү менен берилүү сыяктуу ички бузулуулар. Ыймандуу адам ушул эки түрдөн тең алыс болууга аракет кылат.

Демек, бул аят ыймандуулардын жүрөгү таза, ниети ак, сыйынуусу жалгыз Аллахка гана багытталган болушу керектигин үйрөтөт. Алар Аллахтын биримдигин (тавхидди) бекем карманып, Ага эч нерсени кошпойт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге Аллахка болгон сыйынуубузду таза кармоо канчалык маанилүү экенин көрсөтөт. Тавхид — ыймандын эң негизи жана жүрөктүн тынчтыгынын булагы.
• Ширктен алыс болуу — адамды ар кандай адашуудан, кулчулуктан жана коркуудан куткарат. Жалгыз Аллахка таянган адам эч нерседен чындап коркпойт, эч кимге моюн сунбайт.
• Ислам — адамды жалгыз Жаратуучуга байлоочу, жүрөгүн тазалоочу жана аны ар кандай жасалма кудайлардан бошотуучу дин. Бул аят ошол эркиндиктин жана таза ыймандын даана көрүнүшү.
• Ар бир амалды, ар бир дубаны, ар бир үмүттү жалгыз Аллахка арноо — бул чыныгы бакыттын жана ички тынчтыктын жолу. Ошондуктан бул аят бизди тавхидди бекем кармоого, жүрөгүбүздү тазалоого жана Аллахка чын ыкластан сыйынууга чакырат.