Аль-Фуркан сүрөсү — Аят 77

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• مَا يَعْبَأُ بِكُمْ — "силерге маани бербейт", "силерди эсепке албайт", "силерге көңүл бурбайт" деген мааниде.
• دُعَاؤُكُمْ — "силердин дуба кылууңар", "силердин сыйынууңар". Бул жерде дуба эки мааниде: сыйынуу (ибадат) жана суроо-тилек кылуу.
• كَذَّبْتُمْ — "силер жалганга чыгардыңар", башкача айтканда пайгамбарды жана ага түшкөн вахийди "жалган" деп четке кактыңар.
• لِزَامًا — "жабышып калуучу", "ажырабай турган", "кутулгус" дегенди билдирет. Бул жерде азаптын аларга милдеттүү түрдө жабышып, кутулбай турганын түшүндүрөт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, каапырларга айт: эгер силердин дуба кылууңар, сыйынууңар болбосо, Раббиң силерге эч кандай маани бермек эмес, силерди эсепке алмак эмес. Аллах Тааланын силерге көңүл бурушу жана силерди жаратып, ныгмат берүүсү — силердин Ага ибадат кылып, дуба кылууңар үчүн. Анткени дуба кылуу — ибадаттын өзү. Бирок силер пайгамбарды жана ага келген вахийди жалганга чыгардыңар. Ошондуктан жакында силерге азап келет, ал силерге боштондук бербей, бүт бойдон ороп, кутулгус түрдө жабышып калат. Бул — аларга коркутуу жана эскертүү.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Дуба — ибадаттын өзөгү: Бул аят дуба кылуунун канчалык маанилүү экенин көрсөтөт. Дуба — Аллах менен пенденин ортосундагы байланыш, Аллахка болгон моюн сунуунун жана муктаждыкты билдирүүнүн эң кооз жолу. Ар бир мусулман дуба кылуу аркылуу Раббисине жакындашат.
• Аллахка сыйынуу — биздин ардак-кадрыбыз: Эгер биз Аллахка ибадат кылбасак, дуба кылбасак, анда биздин Аллах алдындагы баабыз жок. Демек, дуба жана ибадат — бизди Аллахтын алдында ардактуу кылган нерсе.
• Пайгамбарды жалганга чыгаруу — оор кесепетке алып келет: Аяттагы эскертүү бизге чындыкты четке какпоого, акыйкатты кабыл алууга чакырат. Чындыкты моюнга алуу — куткаруунун жолу.
• Аллахтын азабы кутулгус: Эгер адам акыйкатты билип туруп, аны жалганга чыгарса, анда ага азап жабышып, кутулбай калат. Бул — адилеттиктин жана жоопкерчиликтин белгиси.
• Ислам — дуба жана ибадат дини: Ислам бизди Аллах менен түз байланыш курууга, Андан суранууга, Ага сыйынууга үйрөтөт. Бул дин аркылуу адам өзүнүн рухий муктаждыктарын канааттандырып, жүрөгүнө тынчтык табат.

Ошентип, бул аят бизди дуба кылууга, Аллахка ибадат кылууга, акыйкатты кабыл алууга жана жалганга чыгаруудан сактанууга чакырат. Ислам — бул Аллах менен байланыш куруунун, дуба аркылуу Ага жакындашуунун эң кооз жолу.